ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Ιράν: Οι νέες απειλές και οι φόβοι για τις συνέπειες μιας αμερικανικής επίθεσης

to10.gr 15.01.2026-18:13

Το καθεστώς του Ιράν προσπαθεί να επιβιώσει μέσω της ωμής βίας, ενώ η διεθνής κοινότητα ζυγίζει τις επιλογές της μεταξύ διπλωματίας και στρατιωτικής επέμβασης, σε ένα περιβάλλον εξαιρετικά ασταθές

Το Ιράν βιώνει τη σοβαρότερη εσωτερική κρίση των τελευταίων ετών, η οποία έχει ξεπεράσει σε ένταση και βιαιότητα ακόμη και τις διαδηλώσεις του 2022-2023.

Οι κινητοποιήσεις, που ξεκίνησαν στα τέλη του 2025 με οικονομικά αίτια, έχουν εξελιχθεί σε γενικευμένη εξέγερση κατά του καθεστώτος. Η Τεχεράνη απαντά με πρωτοφανή καταστολή, ενώ η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα, καθώς ο κίνδυνος στρατιωτικής εμπλοκής των ΗΠΑ είναι υπαρκτός.

Διαβάστε επίσης: Αγορά ακινήτων: Τι θα συμβεί με τις τιμές το 2026; – Οι προοπτικές στην Ευρώπη και τι ισχύει στην Ελλάδα

Οι σχέσεις Ουάσιγκτον-Τεχεράνης βρίσκονται στο «κόκκινο», ωστόσο, η κατάσταση χαρακτηρίζεται από μια ρευστή εναλλαγή μεταξύ απειλών και διπλωματικών ελιγμών. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει απειλήσει ευθέως με στρατιωτική δράση εάν το ιρανικό καθεστώς συνεχίσει να σκοτώνει διαδηλωτές.

Υπάρχουν, δε, αναφορές ότι το Πεντάγωνο έχει παρουσιάσει επιλογές πληγμάτων, συμπεριλαμβανομένων στόχων που σχετίζονται με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Παράλληλα, έχει ζητηθεί απομάκρυνση προσωπικού από τη βάση Αλ-Ουντέιντ στο Κατάρ, γεγονός που ερμηνεύεται ως προετοιμασία για πιθανή κλιμάκωση ή ως μέτρο προστασίας από ιρανικά αντίποινα.

Παρά τη πολεμική ρητορική, υπάρχουν ενδείξεις ότι και οι δύο πλευρές προσπαθούν να αποφύγουν έναν ολοκληρωτικό πόλεμο. Ο Αμερικανός Πρόεδρος δήλωσε χθες ότι το Ιράν φαίνεται να έχει σταματήσει τις εκτελέσεις διαδηλωτών, μια δήλωση που ερμηνεύεται ως προσπάθεια να δοθεί χώρος στη διπλωματία.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και το Ομάν έχουν μεσολαβήσει έντονα για να πείσουν την Ουάσιγκτον να «δώσει μια ευκαιρία» στην Τεχεράνη, φοβούμενοι τις περιφερειακές συνέπειες μιας σύρραξης.

Δημοσκοπήσεις στις ΗΠΑ δείχνουν ότι η πλειοψηφία των ψηφοφόρων (περίπου 70%) τάσσεται κατά μιας νέας στρατιωτικής επέμβασης στη Μέση Ανατολή, γεγονός που πιθανώς περιορίζει τις επιλογές του Λευκού Οίκου.

Εν τω μεταξύ, οι διαδηλώσεις στο έχουν λάβει χαρακτήρα εθνικής εξέγερσης. Ξεκινώντας από απεργίες εμπόρων λόγω της κατάρρευσης του νομίσματος και της οικονομικής δυσπραγίας, γρήγορα απέκτησαν αμιγώς πολιτικό και αντικαθεστωτικό χαρακτήρα.

Κινητοποιήσεις καταγράφονται σε δεκάδες πόλεις, συμπεριλαμβανομένης της Τεχεράνης, του Ισφαχάν, της Ταμπρίζ και περιοχών με κουρδικούς και μπαλούχικους πληθυσμούς. Οι αναλυτές (όπως το ISW) περιγράφουν την κατάσταση ως «προεπαναστατική», με τους διαδηλωτές να μην υποχωρούν παρά την άγρια βία.

Σε αντίθεση με προηγούμενα κύματα διαμαρτυρίας, σε αυτό υπάρχουν αναφορές για ένοπλη αντίσταση από την πλευρά των διαδηλωτών σε ορισμένες περιοχές (π.χ. Σιράζ, Κερμανσάχ), καθώς και επιθέσεις κουρδικών ομάδων εναντίον βάσεων των Φρουρών της Επανάστασης.

Το καθεστώς, αντιλαμβανόμενο τις διαδηλώσεις ως υπαρξιακή απειλή, έχει εξαπολύσει μια άνευ προηγουμένου εκστρατεία καταστολής.

Νεκροί και συλλήψεις

Οι αριθμοί είναι σοκαριστικοί. Ακόμη και Ιρανοί αξιωματούχοι παραδέχονται ότι περίπου 2.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί, ενώ οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ακτιβιστές εκφράζουν φόβους ότι ο πραγματικός αριθμός μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερος (κάποιες πηγές μιλούν για έως και 12.000 νεκρούς, αν και αυτό δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα). Οι συλλήψεις υπολογίζονται μεταξύ 10.000 και 20.000.

Οι δυνάμεις ασφαλείας κατηγορούνται ότι πυροβολούν αδιακρίτως στο πλήθος, χρησιμοποιώντας ακόμη και πολυβόλα σε ορισμένες περιπτώσεις. Βίντεο που διέρρευσαν δείχνουν σκηνές χάους σε αυτοσχέδια νεκροτομεία.

Παράλληλα, η κυβέρνηση έχει επιβάλει σχεδόν ολοκληρωτικό μπλακ άουτ στο διαδίκτυο (η συνδεσιμότητα αναφέρεται στο 1% των κανονικών επιπέδων), προσπαθώντας να εμποδίσει τον συντονισμό των διαδηλωτών και τη ροή εικόνων προς τον έξω κόσμο.

Το καθεστώς χαρακτηρίζει πλέον όλους τους διαδηλωτές «τρομοκράτες», γεγονός που υποδεικνύει πιθανή προετοιμασία του εδάφους για ακόμη σκληρότερα μέτρα, μαζικές δίκες, εκτελέσεις κ.ά.

Πέρα από την απειλή πολέμου, το Ιράν αντιμετωπίζει αυξανόμενη πίεση. Η Γερμανία, η Γαλλία και η Βρετανία έχουν ενεργοποιήσει τον μηχανισμό «snapback» για την επαναφορά των κυρώσεων του ΟΗΕ λόγω του πυρηνικού προγράμματος. Πολλές χώρες καλούν τους πολίτες τους να εγκαταλείψουν άμεσα το ιρανικό έδαφος, ενώ πρεσβείες αναστέλλουν τη λειτουργία τους.