Πίσω από τη λάμψη της Eurovision: Συλλήψεις, μποϊκοτάζ και το Ισραήλ ξανά στη δεύτερη θέση

Η Βουλγαρία κατέκτησε για πρώτη φορά τη Eurovision, σε έναν τελικό που, σύμφωνα με το Politico, κρίθηκε με 516 βαθμούς υπέρ της Ντάρα και άφησε δεύτερο το Ισραήλ με 343. Ωστόσο, το Ισραήλ βρέθηκε στη δεύτερη θέση για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, ξανά με καθοριστική ώθηση από την ψήφο του κοινού, ενώ το Al Jazeera περιγράφει τη φετινή αποχή πέντε χωρών ως το μεγαλύτερο πολιτικό μποϊκοτάζ στην ιστορία του διαγωνισμού.

Η Ντάρα, κατά κόσμον Νταρίνα Γιότοβα, χάρισε στη Βουλγαρία την πρώτη της νίκη στη Eurovision με το εκρηκτικό «Bangaranga». Η βουλγαρική συμμετοχή επικράτησε τόσο στις επιτροπές όσο και στην ψήφο του κοινού, εξασφαλίζοντας στη χώρα τη διοργάνωση του 2027.

Διαβάστε επίσης: «Ντόμινο» στους πάγκους της Euroleague: Σπανούλης, Ιτούδης και Πασκουάλ με… φόντο Παναθηναϊκό, Χάποελ και Εφές

Η επιτυχία είχε ιδιαίτερη σημασία για τη Βουλγαρία, που είχε κάνει ντεμπούτο στον διαγωνισμό το 2005 και επέστρεψε φέτος έπειτα από τετραετή απουσία λόγω οικονομικών περιορισμών στη δημόσια ραδιοτηλεόραση. Το «Bangaranga», αν και δεν θεωρούνταν αρχικά φαβορί απέναντι σε συμμετοχές όπως της Φινλανδίας και της Αυστραλίας, εξελίχθηκε σε χορευτικό ύμνο της βραδιάς.

«Είναι απίστευτο. Δεν ξέρω καν τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή», δήλωσε η Ντάρα μετά τη νίκη της, όπως μεταδίδει το Al Jazeera. Το The National προσθέτει ότι η τραγουδίστρια περιέγραψε το «Bangaranga» ως ένα συναίσθημα που «ο καθένας βρίσκει μέσα του» και ως τη στιγμή που επιλέγεις την αγάπη αντί για τον φόβο.

Σε ανάρτησή του στο Facebook, σύμφωνα με το Al Jazeera, ο αντιπρόεδρος της βουλγαρικής κυβέρνησης, Ατανάς Πεκάνοφ, χαιρέτισε τη νίκη ως «μια υπέροχη ιστορία τεράστιου ταλέντου, ακούραστης προσπάθειας και πίστης στην επιτυχία, παρά την κριτική».

Στη δεύτερη θέση βρέθηκε το Ισραήλ, με τον Νόαμ Μπετάν και το «Michelle». Η ισραηλινή συμμετοχή συγκέντρωσε 343 βαθμούς, ενώ πρόκειται για τη δεύτερη συνεχόμενη χρονιά που το Ισραήλ «τερματίζει» δεύτερο, με καθοριστική συμβολή της ψήφου του κοινού.

Το τραγούδι «Michelle» ήταν μια ροκ μπαλάντα στα εβραϊκά, τα γαλλικά και τα αγγλικά. Το The National σημειώνει ότι η φετινή ισραηλινή συμμετοχή ήταν λιγότερο πολιτικά φορτισμένη από την περσινή, αλλά η παρουσία του Ισραήλ στον διαγωνισμό παρέμεινε στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης.

Στον ημιτελικό, όπως αναφέρει το Politico, η εμφάνιση του Μπετάν συνοδεύτηκε από αποδοκιμασίες και συνθήματα, ενώ τέσσερα άτομα απομακρύνθηκαν για «διατάραξη της τάξης». Το The National προσθέτει ότι στο στάδιο ακούστηκαν αποδοκιμασίες και κατά την ανακοίνωση της ισραηλινής βαθμολογίας από την ψήφο του κοινού.

Η συμμετοχή του Ισραήλ προκάλεσε αποχή πέντε χωρών: της Ισπανίας, της Ιρλανδίας, της Ολλανδίας, της Σλοβενίας και της Ισλανδίας. Οι χώρες αυτές συνέδεσαν την απόφασή τους με τον πόλεμο στη Γάζα και την ανθρωπιστική κρίση που έχει προκαλέσει.

Το The National σημειώνει ότι η αποχώρηση των πέντε χωρών μείωσε τον αριθμό των συμμετοχών στις 35, το χαμηλότερο επίπεδο από το 2003. Η Ισπανία, μέσω της δημόσιας τηλεόρασης RTVE, όχι μόνο μποϊκόταρε τον διαγωνισμό, αλλά αρνήθηκε και να τον μεταδώσει.

Το ίδιο μέσο αναφέρει ότι ο βελγικός δημόσιος φορέας VRT προειδοποίησε πως είναι απίθανο να συμμετάσχει στη Eurovision του 2027, αν η EBU δεν οργανώσει άμεση ψηφοφορία για τη συμμετοχή του Ισραήλ.

Περίπου 10.000 θεατές γέμισαν τη Wiener Stadthalle της Βιέννης για τον τελικό, σύμφωνα με το Al Jazeera. Έξω από τον χώρο, ωστόσο, η πολιτική ένταση ήταν εμφανής

Το Politico μεταδίδει ότι διαδηλωτές πραγματοποίησαν πορεία κατά της συμμετοχής του Ισραήλ, φωνάζοντας συνθήματα όπως «μποϊκοτάζ στο Ισραήλ, μποϊκοτάζ στη Eurovision» και «καμία σκηνή για τη γενοκτονία». Το Al Jazeera αναφέρει επίσης ότι φιλοπαλαιστινιακές ομάδες διοργάνωσαν υπαίθρια συναυλία με το σύνθημα «No stage for genocide» («Καμία σκηνή για την γενοκτονία»).

Αργότερα το βράδυ του Σαββάτου, σύμφωνα με το ίδιο μέσο, ξεχωριστή διαμαρτυρία οδήγησε στη σύλληψη 14 ανθρώπων. Η αστυνομία της Βιέννης ανέφερε ότι οι συλλήψεις έγιναν επειδή οι διαδηλωτές αρνήθηκαν να αφαιρέσουν μάσκες που έκρυβαν την ταυτότητά τους.

Η EBU επιμένει ότι η Eurovision είναι μη πολιτικός διαγωνισμός και ότι κάθε ραδιοτηλεοπτικός φορέας-μέλος που τηρεί τους κανόνες έχει δικαίωμα συμμετοχής, όπως αναφέρει το Politico. Ωστόσο, ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής της EBU, Ζαν Φιλίπ Ντε Τεντέρ, δήλωσε στο ίδιο μέσο ότι η Eurovision είναι «απολιτική», αλλά αποτελεί «ένα τόσο μεγάλο γεγονός που έχει πολιτικό αντίκτυπο».

Σύμφωνα με το Politico, ο Ζαν Φιλίπ Ντε Τεντέρ απέρριψε τη σύγκριση με τη Ρωσία, εξηγώντας ότι η EBU «δεν είναι ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ούτε τα Ηνωμένα Έθνη» και επομένως «δεν χρειάζεται να λαμβάνει πολιτικές αποφάσεις». Όπως είπε, η περίπτωση της Ρωσίας ήταν διαφορετική, επειδή ο ρωσικός δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός φορέας δεν θεωρείται ανεξάρτητος από την κυβέρνηση, με αποτέλεσμα να έχει ανασταλεί η ιδιότητά του ως μέλους της EBU. Αντίθετα, για το Ισραήλ υποστήριξε ότι η δημόσια τηλεόραση KAN είναι επαρκώς ανεξάρτητη και παραμένει πλήρες μέλος της Ένωσης, άρα έχει δικαίωμα συμμετοχής στη Eurovision.

Την ίδια ώρα, ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ κατηγόρησε την EBU για «δύο μέτρα και δύο σταθμά», λέγοντας ότι δεν μπορεί να υπάρχει διαφορετική αντιμετώπιση για τη Ρωσία και το Ισραήλ. «Φέτος δεν θα είμαστε στη Eurovision, αλλά το κάνουμε με τη βεβαιότητα ότι βρισκόμαστε στη σωστή πλευρά της Ιστορίας», ανέφερε, προσθέτοντας ότι «μπροστά σε παράνομο πόλεμο και γενοκτονία, η σιωπή δεν είναι επιλογή».

Το The National αναφέρει ότι η EBU περιόρισε φέτος τις ψήφους του κοινού σε 10 ανά άτομο, ενώ καμία χώρα δεν μπορεί να ψηφίσει τον εαυτό της. Οι αλλαγές ήρθαν μετά τις καταγγελίες για οργανωμένες καμπάνιες υπέρ της ισραηλινής συμμετοχής.

Ο επικεφαλής της Eurovision, Μάρτιν Γκριν, δήλωσε πριν από τον τελικό, σύμφωνα με το Politico, ότι το σύστημα ψηφοφορίας είναι «δίκαιο και ασφαλές». Σε συνέντευξή του στο Reuters, ο Γκριν αναγνώρισε ότι οι αλλαγές έγιναν μετά από «δυσανάλογη δραστηριότητα μάρκετινγκ και προώθησης» την προηγούμενη χρονιά.

Το The National αναφέρει επίσης ότι η ισραηλινή δημόσια τηλεόραση KAN δέχθηκε επίσημη προειδοποίηση από τους διοργανωτές για διαδικτυακά βίντεο στα οποία ο Νόαμ Μπετάν εμφανιζόταν να ζητά ψήφους με ιδιαίτερα έντονο τρόπο. Μετά την παρέμβαση της EBU, τα βίντεο αποσύρθηκαν.

Έτσι, η Eurovision 2026 έγραψε ιστορία για τη Βουλγαρία, αλλά ταυτόχρονα άφησε ανοιχτό ένα πολύ μεγαλύτερο ερώτημα: πόσο μπορεί ένας διαγωνισμός που δηλώνει απολιτικός να μένει έξω από τις συγκρούσεις της εποχής του.