Ευρωβαρόμετρο: Η γενιά που θα ζήσει χειρότερα από τους γονείς της μεγαλώνει στην Ελλάδα

Σύμφωνα με το τελευταίο Ευρωβαρόμετρο για την οικονομία, πάνω από ένας στους δύο Έλληνες (54%) πιστεύει ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν σήμερα, θα ζήσουν σε χειρότερο επίπεδο από τους γονείς τους. Μόνο δύο στους δέκα αισιοδοξούν ότι η γενιά που οδεύει στην ενηλικίωση θα δει καλύτερες μέρες από την προηγούμενη.

Πρόκειται για ένα εύρημα που επανέρχεται στις έρευνες κοινής γνώμης και στον δημόσιο διάλογο, εδώ και τουλάχιστον μία δεκαπενταετία. Ήδη η γενιά που ενηλικιώθηκε εν μέσω της οικονομικής κρίσης, οι σημερινοί τριαντάρηδες, έκαναν τα πρώτα τους επαγγελματικά βήματα σε συνθήκες χειρότερες από ό,τι οι γονείς τους σε αντίστοιχη ηλικία. Είναι η γενιά που ξεκίνησε να δουλεύει με τον υποκατώτατο μισθό, των 510 ευρώ μεικτά, ενώ μέχρι σήμερα η πλειονότητα δυσκολεύεται να ανεξαρτητοποιηθεί. Το να μπορέσεις να νοικιάσεις σπίτι – πόσο μάλλον να αποκτήσεις δικό σου – φαντάζει άθλος για έναν νέο εργαζόμενο, όταν το μίσθωμα για ένα διαμέρισμα με δύο υπνοδωμάτια στην Αθήνα, είναι σχεδόν όσο ένας μέσος μισθός.

πηγή: Eυρωβαρόμετρο Flash για την Οικονομία – Ευρωκοινοβούλιο (πατήστε στην εικόνα για μεγέθυνση)

Μια συζήτηση που επανέρχεται

Δεν είναι τυχαίο ότι στην πρόσφατη πανελλαδική έρευνα «Παρέμβαση Νέων 2026», σχεδόν ο ένας στους δύο νέους 17-30 ετών θεωρεί ότι έχει λιγότερες ευκαιρίες από ό,τι οι γονείς του στην ηλικία του. Μόνο το 16% θεωρεί ότι έχει περισσότερες δυνατότητες.

Αντίστοιχη έρευνα, που πραγματοποίησε η Prorata για το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς και τη Left in the European Parliament, παρουσιάζει μια νεολαία σε «μπλοκαρισμένη μετάβαση». Ωριμάζει μεν πιο γρήγορα, αλλά όταν επιχειρεί να χειραφετηθεί με υλικούς όρους, χτυπάει σε τοίχο.

Το 65% των νέων ως 34 ετών δέχεται οικονομική βοήθεια από το οικείο περιβάλλον. Με άλλα λόγια ζητάνε από τους γονείς να «τσοντάρουν» για να βγει ο μήνας, ενώ οι έξι στους δέκα δυσκολεύονται να καλύψουν πάγιες οικονομικές υποχρεώσεις.

«Οι γονείς μου όταν ήταν στην ηλικία μου, με τον πρώτο μισθό που είχαν πάρει μπορούσαν να πληρώσουν το ενοίκιο για τρεις μήνες και είχαν χρήματα ακόμα. Εγώ τι έχω; Τίποτα. Μένω μαζί τους, φιλοξενούμενη. Ας πούμε ότι δουλεύω. Αυτό. Δεν τίθεται λόγος ούτε για να κάνω οικογένεια ούτε για να μετακομίσω μόνη μου», είναι μια χαρακτηριστική φράση συμμετέχουσας στην έρευνα.

Flash Eυρωβαρόμετρο για την οικονομία

Το Ευρωβαρόμετρο, παράλληλα με τις τακτικές – μεγάλες έρευνες, δημοσιεύει και έκτακτες μίνι-έρευνες (flash surveys), που επικεντρώνουν σε μια λίστα από βασικά ζητήματα. Το τελευταίο «Flash Ευρωβαρόμετρο», πραγματοποιήθηκε στα τέλη Μαρτίου-αρχές Απριλίου, για λογαριασμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και δημοσιοποιήθηκε τον Ιούνιο. Συμμετείχαν σχεδόν 26.000 άτομα, 15 ετών και πάνω, από αντιπροσωπευτικό δείγμα του πληθυσμού κάθε χώρας, μέσω τηλεφωνικών συνεντεύξεων. Από την Ελλάδα συμμετείχαν 1.021 άτομα.

Το Flash Ευρωβαρόμετρο διερευνά τις αντιλήψεις των Ευρωπαίων για την οικονομική κατάσταση και τις προοπτικές τους, σε βάθος δωδεκαμήνου αλλά και τα επόμενα χρόνια.

Εξετάζονται επίσης οι ανησυχίες για το κόστος διαβίωσης καθώς και οι απόψεις για την οικονομική συνεργασία μεταξύ των χωρών της ΕΕ και την οικονομική ανταγωνιστικότητα.

Καθώς η έρευνα ξεκίνησε αφού είχε ήδη συμπληρωθεί ένας μήνας από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν, αντανακλά μια γενικότερη απαισιοδοξία και φόβο για το άμεσο μέλλον. Όμως η Ελλάδα βάζει τα γυαλιά στους Ευρωπαίους εταίρους της και σε αυτό το πεδίο.

Σχεδόν οι έξι στους δέκα Έλληνες ανησυχούν αν θα καταφέρουν να ανταποκριθούν οικονομικά στην πληρωμή λογαριασμών – ποσοστό διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Πάνω από τους μισούς (52%) κατατάσσουν τη φτώχεια στα σημαντικότερα οικονομικά προβλήματα της Ελλάδας, έναντι 32% του μέσου όρου της ΕΕ.

Σε ό,τι αφορά τις ελπίδες για την αυριανή γενιά, οι Έλληνες είναι επίσης οι πλέον απαισιόδοξοι. Το 54% που θεωρεί ότι τα σημερινά παιδιά θα ζήσουν χειρότερα από τους γονείς τους, είναι σημαντικά υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (45%).

Πού ζορίζονται περισσότερο τα ελληνικά νοικοκυριά

H oικονομική δυσπραγία που αντιμετωπίζουν τα ελληνικά νοικοκυριά, αποτυπώνεται ανάγλυφα στις απαντήσεις τους για το είδος δαπανών που δυσκολεύονται να καλύψουν.

Ενώ οι Ευρωπαίοι ανησυχούν περισσότερο για τις λεγόμενες «ελαστικές δαπάνες» –  διακοπές, εξόδους αναψυχής, φαγητό σε εστιατόρια, οι Έλληνες ανησυχούν ότι δεν θα μπορούν να πληρώσουν για τα βασικά.

Το 58% ανησυχεί ότι το επόμενο 12μηνο δεν θα μπορεί να καλύψει έξοδα για πάγιους λογαριασμούς – έναντι 29% στην ΕΕ. Πάνω από ένας στους δύο (52%), φοβάται κυριολεκτικά να αρρωστήσει, αφού ανησυχεί ότι δεν θα έχει χρήματα να καλύψει υγειονομική περίθαλψη, προϊόντα υγείας, νοσηλευτική φροντίδα. Το αντίστοιχο ποσοστό στην ΕΕ είναι 27% – το μισό από ότι στην Ελλάδα.  Το 42% δυσκολεύεται να πληρώσει για το καλάθι του σουπερμάρκετ (τρόφιμα – αναλώσιμα), έναντι 27% στην ΕΕ. Τέλος, ένα 20% ανησυχεί ότι δεν θα μπορεί να καλύψει το κόστος εκπαίδευσης και φροντίδας των παιδιών του, έναντι 8% στην ΕΕ.