Υποστήριξη πληγέντων στα Πετράλωνα: Το κράτος πετάει το μπαλάκι στον Δήμο, ενώ στα δικαστήρια η μάχη θα είναι δύσκολη

Οι επόμενες μέρες του πρωτοφανούς περιστατικού της κατάρρευσης της πολυκατοικίας στα Πετράλωνα βρίσκουν τους ιδιοκτήτες και ενοίκους των διαμερισμάτων στην οδό Αλκμήνης, να στέκονται σε μια γκρίζα ζώνη. Το πιο πιεστικό ζήτημα είναι η προσωρινή στέγαση αυτών των ανθρώπων.

Κι εδώ προκύπτει το ερώτημα: ποιος είναι αρμόδιος για να συνδράμει και να φροντίσει αυτούς τους ανθρώπους, μέχρι τα δικαστήρια (ποινικό και αστικό) να τελεσιδικήσουν;

Διαβάστε επίσης: Οκτώ παίκτες της Τυνησίας θετικοί σε απαγορευμένη ουσία (pic)

Το ρεπορτάζ του in δείχνει πως στην προκειμένη περίπτωση, την εμφάνισή της κάνει η κλασική ελληνική παθογένεια της μετάθεσης ευθυνών.

Δύο υπουργεία δηλώνουν αναρμόδια και πετούν το μπαλάκι στον Δήμο της Αθήνας, ο οποίος το επιστρέφει πίσω στο κράτος.

Βέβαια, ο Δήμος της Αθήνας, στα όρια του οποίου βρισκόταν η πολυκατοικία που κατέρρευσε, είναι ο μοναδικός παίκτης μέχρι στιγμής που έχει αναλάβει πρωτοβουλίες: ανακοίνωσε πως χορηγεί έκτακτη οικονομική ενίσχυση ύψους 3.000 ευρώ για κάθε πληγείσα οικογένεια/ιδιοκτήτη διαμερίσματος, ώστε να καλυφθούν τα πρώτα έξοδα. Επίσης, εξασφάλισε προσωρινή διαμονή για τους πληγέντες μέσω προγραμμάτων τύπου Airbnb και ξενοδοχείων.

Σύμφωνα με την αντιδήμαρχο Κοινωνικής Αλληλεγγύης στον Δήμο Αθηναίων, Μίνα Φούντζουλα, η οποία μίλησε στο in, μέχρι την Πέμπτη 2 Ιουλίου, τα 4 από τα 7 νοικοκυριά είχαν ζητήσει να κάνουν χρήση αυτής της παροχής. Μέσω voucher της τάξης περίπου των 700 ευρώ, οι πληγέντες μπορούν να επιλέξουν διαθέσιμους χώρους από Airbnb στην Αθήνα. Η κ. Φούντζουλα έκανε λόγο για μια αρχικά φιλοξενία 10 ημερών.

Την ίδια στιγμή, όπως δήλωσε ο δήμαρχος της Αθήνας, Χάρης Δούκας, οι κοινωνικές υπηρεσίες του δήμου βρίσκονται σε διαρκή επικοινωνία με τους πληγέντες για παροχή ψυχολογικής και πρακτικής υποστήριξης.

«Είναι οι κοινωνικές μας υπηρεσίες που βοηθάνε τους ανθρώπους διότι είναι μέσα τα έγγραφα τους όλα, για να ξανά βγάλουν ταυτότητα κ ότι άλλο χρειάζεται» σημείωσε ο κ. Δούκας.

Το βοήθημα των 3.000 ευρώ, βέβαια, και η προσωρινή διαμονή μερικών ημερών σε ένα Airbnb διαμέρισμα, είναι απλώς μια ελάχιστη αρχή σε μια διαδικασία χρονοβόρα και δύσκολη, την οποία θα κληθούν να αντιμετωπίσουν οι πληγέντες των Πετραλώνων.

Υπουργεία «αναρμόδια» πετάνε την μπάλα στον Δήμο

Επικοινωνήσαμε με το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Η απάντηση που πήραμε είναι πως δεν προβλέπεται στις αρμοδιότητες του υπουργείου η εύρεση προσωρινής στέγης ή η παροχή επιδόματος σε ανθρώπους που βίωσαν ένα περιστατικό όπως αυτό στα Πετράλωνα, όπως αυτές οι αρμοδιότητες ορίζονται από τον Οργανισμό του, βάσει Προεδρικού Διατάγματος.

Επικοινωνήσαμε και με το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Μας απάντησαν πως επίσης βάσει του οργανογράμματος, το υπουργείο είναι αρμόδιο μόνο για συνδρομή σε πολίτες που χάνουν τις περιουσίες τους από φυσικές καταστροφές (σεισμούς, πυρκαγιές κ.τ.λ).

Και από τα δύο υπουργεία ακούσαμε πως δεν υπάρχει το πλαίσιο και τα εργαλεία για να προχωρήσουν στη στήριξη – στεγαστική και οικονομική – αυτών των πολιτών που έχασαν τα σπίτια τους στο πλαίσιο μιας κατάστασης ανάμεσα σε ιδιώτες.

Σημειώνεται πάντως πως η πολιτεία έκανε μία εξαίρεση για τους ενοίκους και ιδιοκτήτες της πολυκατοικίας στην οδό Αρκαδίας στους Αμπελόκηπους, όπου εξερράγη εκρηκτικός μηχανισμός έπειτα από τρομοκρατική ενέργεια στις 31 Οκτωβρίου 2024.

Όπως ανέφεραν τότε σε ανακοίνωση τους οι συγκεκριμένοι ιδιοκτήτες: «Η αντίδραση του κρατικού μηχανισμού ήταν άμεση, παρέχοντας προσωρινή στέγαση, σίτιση και υποστήριξη στους ενοίκους και τους ευχαριστούμε για αυτό, ιδιαιτέρως την πολιτική ηγεσία της Ελληνικής Αστυνομίας, τον υπουργό κ. Μιχάλη Χρυσοχοϊδη και το ΑΤ Αμπελόκηπων».

Στη συνέχεια, η παραπάνω ομάδα πολιτών υποστηρίχθηκε από το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, με ειδική νομοθετική ρύθμιση που έγινε για τη συγκεκριμένη περίπτωση. Το σκεπτικό ήταν πως η τρομοκρατική πράξη είναι μια ενέργεια ενάντια των πολιτών της χώρας μας, μια ασύμμετρη απειλή και όχι μια διαφορά ιδιωτών.

Tα υπουργεία «δείχνουν» λοιπόν τον Δήμο.

Ο Δήμος με τη σειρά του απαντά πως δεν προβλέπεται, δεν είναι νομοθετημένο/ρυθμισμένο να αποζημιώνει ένας Δήμος πολίτες για υποθέσεις όπως η συγκεκριμένη.

Σύμφωνα  πάντως με την κ. Φούντζουλα, ο Δήμος δεν θα αφήσει μόνους αυτούς τους ανθρώπους και θα συνεχίζει να τους υποστηρίζει, βήμα- βήμα, ανάλογα με τις ανάγκες τους, όπως μπορεί.

Το δύσκολο αστικό δικαστήριο και η αναγκαιότητα για ασφάλιση των έργων

Σύμφωνα με δικηγόρους γνώστες του πολεοδομικού δικαίου, ανεξάρτητα από το ποινικό σκέλος της υπόθεσης, υπάρχει και το αστικό που θα εξεταστεί σε ξεχωριστό δικαστήριο. Σε αυτό, θα εξεταστούν οι αποζημιώσεις που θα απαιτήσουν μέσα από τις αγωγές τους οι ιδιοκτήτες των διαμερισμάτων της οδού Αλκμήνης.

Οι αποζημιώσεις θα ζητηθούν από τους υπεύθυνους της υπό ανέγερσης πολυκατοικίας: εργολάβο και επιβλέποντα μηχανικό, αυτούς δηλαδή για τους οποίους έχει ανοίξει και η ποινική διαδικασία.

Σύμφωνα με τον Δημήτρη Ζιαμπάρα, δικηγόρο και διπλωματούχο πρώην πολιτικό μηχανικό, οι αποζημιώσεις θα αφορούν την ηθική βλάβη, την αξία του διαμερίσματος αλλά και την περιουσία που είχε κάθε οικογένεια μέσα στο διαμέρισμα.

Ο πιο γρήγορος τρόπος για μια πρώτη αποζημίωση είναι οι ιδιοκτήτες στη οδό Αλκμήνης να ζητήσουν μέσω της νομικής τους υπεράσπισης να ασκηθούν ασφαλιστικά μέτρα κατά του εργολάβου.

Σε αυτό το δικαστήριο, το οποίο θα «πρέπει» να τρέξει γρήγορα, αυτό που θα μπορούσε να ζητηθεί, μέχρι την οριστική εκδίκαση της υπόθεσης, είναι να οριστεί μηνιαίως ένα ποσό για τη διαβίωση αυτών των οικογενειών, από τους υπεύθυνους του έργου.

Αν η περιουσιακή κατάσταση των υπεύθυνων του έργου δεν επιτρέπει κάτι τέτοιο, τότε η κατάσταση μπορεί να οδηγηθεί σε αδιέξοδο.

Είναι πιθανόν να εκποιηθεί η περιουσία των υπεύθυνων και να αποδοθεί στους ένοικους, αλλά είναι πιθανό να μην φθάνει να καλύψει όλο αυτό το μεγάλο ύψος αποζημιώσεων που θα προκύψει.

Σε έναν δεύτερο χρόνο, νευραλγικό ρόλο θα παίξει, σύμφωνα με τον κ. Ζιαμπάρα, το αν η υπό ανέγερση πολυκατοικία είναι ασφαλισμένη ως μικρό ιδιωτικό έργο.

Σύμφωνα με ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες του in, η υπό ανέγερση πενταόροφη πολυκατοικία στην οδό Αλκμήνης 22, έχει ασφαλιστεί.

Και ενώ αυτό είναι ένα καλό σενάριο για τους πληγέντες, σύμφωνα με την  Βασιλεία Πομπιέρη, δικηγόρο με 20ετη πείρα σε υποθέσεις που έχουν να κάνουν με το πολεοδομικό δίκαιο και με πολλούς κατασκευαστές στο πελατολόγιο της, είναι πολύ πιθανό – αν είναι όντως ασφαλισμένο το έργο – η ασφαλιστική εταιρεία να στραφεί και αυτή με τη σειρά της εναντίον του εργολάβου.

Και είναι πολύ πιθανό να το κάνει, λόγω των μοιραίων παραλείψεων κατά τη διάρκεια ανέγερσης της νέας πολυκατοικίας (βλ. έργα αντιστήριξης) τα οποία προκάλεσαν την κατάρρευση της διπλανής.

Ολα τα παραπάνω, με επιπρόσθετο το τεχνικά απαιτητικό και δύσκολο κομμάτι του να αποδείξει κάθε ενάγοντας ποιο είναι το χρηματικό ύψος της περιουσίας που είχε μέσα στο διαμέρισμα, κάνουν την υπόθεση αρκετά περίπλοκη.

Το συμπέρασμα είναι πως οι ιδιοκτήτες της πολυκατοικίας που κατέρρευσε χρειάζονται άμεσα νομική υποστήριξη – ας μην ξεχνάμε πως θα έχουν να αντιμετωπίσουν και το βάρος των δικαστικών εξόδων – και δικηγόρους ικανούς στη διαμεσολάβηση.

Μία εξωδικαστική ρύθμιση (ανάμεσα στον εργολάβο και τους ιδιοκτήτες) θα μπορούσε ενδεχομένως να είναι μια λύση, σε περίπτωση που όλα τα παραπάνω δεν λειτουργήσουν.

Τα τελευταία χρόνια ο εξωδικαστικός μηχανισμός ενθαρρύνεται στα αστικά δικαστήρια, αν οδηγεί σε συμφέρουσα λύση για τα δύο εμπλεκόμενα μέρη.

Σε κάθε περίπτωση, το θέμα της ασφάλισης είναι κομβικό στοιχείο σύμφωνα με την κ. Πομπιέρη, η οποία πιστεύει πως η ασφάλιση των μικρών ιδιωτικών έργων πρέπει να γίνει υποχρεωτική από τον νόμο μέσα στο τοπίο της γρήγορης οικοδόμησης που έχει διαμορφωθεί στην πρωτεύουσα.

Όπως σημειώνει η ίδια: «Το 2017 -2018 πωλήθηκαν πολλά σπίτια και άλλα κατεδαφίστηκαν για να χτιστούν στη θέση τους νέα. Έκτοτε έχουμε μια δεκαετία γρήγορης ανοικοδόμησης. Οι σοβαροί κατασκευαστές και εργολάβοι ασφαλίζουν πια τα έργα τους. Ενας βασικός λόγος που το κάνουν είναι πως οι τράπεζες δεν χρηματοδοτούν δάνεια αν δεν δουν πρώτα ασφαλιστικά συμβόλαια. Προσωπικά ενθαρρύνω τους πελάτες μου να ασφαλίζουν τις κατασκευές για όλους τους πιθανούς κινδύνους».