Τέσσερις μήνες μετά την ίδρυση της ΕΛΑΣ, ο Αλέξης Τσίπρας ανεβάζει στροφές. Η μάχη της διεύρυνσης, οι δημοσκοπήσεις, η ακρίβεια και οι εξορμήσεις στην περιφέρεια. Ποιο είναι το διακύβευμα της επόμενης μέρας.
Πριν από 4 μήνες και 3 μέρες ακριβώς ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίαζε σε πλήθος κόσμου που είχε συγκεντρωθεί στο Θησείο, την ΕΛΑΣ, την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, το κόμμα που όπως συνηθίζει να λέει έκτοτε ήλθε να καλύψει ένα κενό στον προοδευτικό, κεντροαριστερό χώρο που δεν μπορούσαν να καλύψουν τα υπάρχοντα σχήματα. Η είδηση εκείνης της περιόδου ήταν η επιστροφή του πρώην πρωθυπουργού σε ρόλο επικεφαλής κόμματος και το μήνυμα που έστειλε για τη δημιουργία μιας ευρύτερης «προοδευτικής πανστρατιάς» με κόσμο από το Κέντρο, την Αριστερά και την Οικολογία.
Ο αμείλικτος χρόνος
Στους 4 αυτούς μήνες έγιναν πολλά πράγματα στην ΕΛΑΣ. Το θέμα είναι πως χρειάζονται άλλα τόσα και ακόμα περισσότερα να γίνουν στο μέλλον και με το χρόνο να είναι αμείλικτος, μιας και βρισκόμαστε ήδη σε προεκλογική περίοδο, έστω και ανεπίσημη. Τελευταίο μεγάλο πολιτικό γεγονός ήταν η ΔΕΘ, εκεί που ο Αλέξης Τσίπρας εμφανίστηκε δύο φορές, την πρώτη παρουσιάζοντας το οικονομικό πρόγραμμα της ΕΛΑΣ, τη δεύτερη προκειμένου να υποβληθεί στη βάσανο των δημοσιογραφικών ερωτήσεων.
Σιγά, σιγά και με το πέρας της ΔΕΘ έκαναν την εμφάνισή τους και οι πρώτες δημοσκοπήσεις, εκείνες που στην παρούσα χρονική συγκυρία καταγράφουν για σταθεροποίηση της ΕΛΑΣ στη δεύτερη θέση των προτιμήσεων και ταυτόχρονα μια μικρή άνοδο του ΠΑΣΟΚ.
Το τέλος και η αρχή
Έχει ενδιαφέρον πάντως να δούμε την πορεία της ΕΛΑΣ, στο τετράμηνο, ενός σχηματισμού που ας σημειωθεί ότι δεν έχει κοινοβουλευτική εκπροσώπηση. Αν βάζαμε τίτλους λοιπόν σε αυτό το χρονικό διάστημα θα λέγαμε ότι στις 26 Μαΐου γεννήθηκε το κόμμα, κατά το δίμηνο Ιούλιος-Αύγουστος άρχισε να χτίζεται, ενώ τώρα βιώνει την περίοδο της πρώτης δοκιμασίας. Εκείνης που είναι αναμενόμενη για κάθε νέο πολιτικό σχηματισμό. Το ερώτημα είναι τι θα ακολουθήσει, αν δηλαδή το επόμενο διάστημα η ΕΛΑΣ θα διευρύνει ακόμα περισσότερο το ακροατήριό της ή αν θα παγιωθεί στα ποσοστά πέριξ του 15 -16%.
Με απλά λόγια, ζούμε το τέλος της «εύκολης» περιόδου της ΕΛΑΣ. Ήταν το διάστημα όπου επιτεύχθηκε η επανασυσπείρωση του παλιού κόσμου που στήριζε τον Αλέξη Τσίπρα και επιθυμούσε σφόδρα την επιστροφή του. Πλέον, έρχονται τα πιο… δύσκολα. Για να αλλάξει κλίμακα η ΕΛΑΣ στις μετρήσεις, χρειάζεται να προσελκύσει ανθρώπους που δεν αυτοπροσδιορίζονται ήδη ως δικοί του ψηφοφόροι.
Εν ολίγοις το διακύβευμα για το επόμενο διάστημα είναι αν οι μετρήσεις δείξουν πως η ΕΛΑΣ παραμένει κυρίως ο νέος πολιτικός υποδοχέας του παλιού ΣΥΡΙΖΑ ή αν αρχίζει να αποκτά χαρακτηριστικά ευρύτερου κεντροαριστερού πόλου με διείσδυση και στο Κέντρο. Εκεί βρίσκεται η ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στη σταθεροποίηση γύρω στο σημερινό της μέγεθος και σε μια νέα φάση διεύρυνσης.
Τι λένε τα στοιχεία
Την ίδια ώρα το επιτελείο του πρώην πρωθυπουργού αναλύει τα στοιχεία των δημοσκοπήσεων προκειμένου να διαπιστώσει τις μετακινήσεις δυνητικών ψηφοφόρων και κυρίως από ποιες δεξαμενές μπορεί να αντλήσει κι άλλους υποστηρικτές η ΕΛΑΣ.
Η δεξαμενή των ψηφοφόρων ΣΥΡΙΖΑ-Νέας Αριστεράς και λοιπών δυνάμεων στα αριστερά φαίνεται πως έχει εξαντληθεί. Ήδη από τον περασμένο Ιούνιο η μέτρηση της MRB έδειχνε πως η ΕΛΑΣ είχε «τραβήξει» τους μισούς τουλάχιστον ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ, γι’ αυτό άλλωστε και εμφανίστηκε κατευθείαν στη δεύτερη θέση πίσω από τη ΝΔ.
Ειδικοί αναλυτές των ποσοστών σημειώνουν πως ακόμα και αν «στύψει» τη συγκεκριμένη δεξαμενή ψηφοφόρων δεν μπορεί να πάρει περισσότερο από μία το πολύ μιάμιση μονάδα. Μοιραία, το βλέμμα στρέφεται αλλού. Προς τις δεξαμενές του κέντρου που τροφοδοτούν ΠΑΣΟΚ και ΝΔ.
Σύμφωνα με την πρόσφατη μέτρηση της MRB, Η ΝΔ εμφανίζει συσπείρωση 72,5%, ενώ οι διαρροές της κατευθύνονται κατά 9,8% στην αδιευκρίνιστη ψήφο, 4,2% στο ΠΑΣΟΚ και 4% στην ΕΛΑΣ. Υπόψιν ότι δεν περιλαμβάνεται στη μέτρηση το κόμμα Σαμαρά, καθώς θεωρείται ότι θα τραβήξει αρκετές διαρροές από τη ΝΔ όταν ανακοινωθεί επίσημα.
Εν προκειμένω τα ποσοστά που αντλεί η ΕΛΑΣ από τη γαλάζια παράταξη είναι αρκετά περιορισμένα. Καλύτερη ήταν η εικόνα όσον αφορά τη διείσδυση της ΕΛΑΣ στις διαρροές του ΠΑΣΟΚ. Η μέτρηση της MRB την κατέγραψε στο 10,8%,
Να ανεβάσει στροφές
Τα ανωτέρω είναι γνωστά στον Αλέξη Τσίπρα. Ξέρει ότι μετά τη ΔΕΘ και ενόψει ενός δύσκολου Χειμώνα, η ΕΛΑΣ χρειάζεται ένα «πουσάρισμα», ένα «τίναγμα» ώστε να ανεβάσει ακόμα περισσότερες στροφές η μηχανή. Το πεδίο δράσης απλώνεται μποστά του λαμπρό, με πρώτο και καλύτερο το κομμάτι της καθημερινότητας, της ακρίβειας, της στέγασης κλπ. Γι’ αυτό άλλωστε και οι κινήσεις του Αλέξη Τσίπρα μετά τη ΔΕΘ ήταν στοχευμένες προς αυτή την κατεύθυνση.
Στις 15 Σεπτεμβρίου ο Τσίπρας βρέθηκε στη ΔΥΠΑ και παρενέβη στη συζήτηση για το επίδομα ανεργίας, υποστηρίζοντας ότι η συζήτηση που είχε ανοίξει λίγες μέρες πριν για χρονική περικοπή του επιδόματος ανεργίας δεν πρόκειται για «προσωπική άποψη» του κυβερνητικού εκπροσώπου αλλά για κυβερνητικό σχέδιο, χαρακτηρίζοντας μια ενδεχόμενη περικοπή του επιδόματος «αντεργατική».
Ακολούθησε η προσπάθεια να επαναφέρει στο επίκεντρο την ακρίβεια. Πρότεινε μεταξύ άλλων πλαφόν 1,40 ευρώ στο πετρέλαιο θέρμανσης και 1,80 ευρώ στο πετρέλαιο κίνησης και υποστήριξε ότι υπάρχουν διαθέσιμα εργαλεία για μεγαλύτερη παρέμβαση στις τιμές των καυσίμων. Κάπου εκεί επιχείρησε να θέσει τη δική του ατζέντα, βάζοντας στο τραπέζι ένα καίριο θέμα που απασχολεί μεγάλο μέρος της κοινωνίας.
Σαφώς και η κίνηση δεν ήταν τυχαία, η επιλογή είχε δημοσκοπική βάση. Στη μέτρηση της Metron, η ακρίβεια αναφέρεται ως σημαντικό πρόβλημα από το 52% και η οικονομία από το 34%, ενώ το 49% δηλώνει ότι βρίσκεται σε χειρότερη προσωπική οικονομική και κοινωνική κατάσταση. Κατά συνέπεια, η οικονομία αναδεικνύεται ως βασικό πεδίο της πολιτικής αντιπαράθεσης του φθινοπώρου.
Αγώνας στην περιφέρεια
Πέραν αυτού η μηχανή πρέπει να ανεβάσει στροφές και στην επαρχία. Γι’ αυτό εξάλλου και ο Αλέξης Τσίπρας ξεκίνησε τις εξορμήσεις αρχής γενομένης από την Ηλεία. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι έως τις γιορτές θα έχει πραγματοποιήσει τουλάχιστον μια ντουζίνα περιοδείες στην περιφέρεια. Κι αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, αν αναλογιστεί κανείς ότι πριν από μερικές μέρες η ΕΛΑΣ ανακοίνωσε τη δημιουργία 59 Συντονιστικών Επιτροπών με 596 στελέχη, τα οποία αναλαμβάνουν τη δημιουργία οργανώσεων σε κάθε δήμο και δημοτική ενότητα, την εγγραφή μελών και τις τοπικές δράσεις.
Είναι ίσως η σημαντικότερη οργανωτική κίνηση μετά την ίδρυση του κόμματος. Γιατί; Επειδή είναι άλλο πράγμα ένα κόμμα που καταγράφεται στις δημοσκοπήσεις επειδή διαθέτει έναν πρώην πρωθυπουργό στην ηγεσία του και εντελώς διαφορετικό πράγμα ένα κόμμα με οργανώσεις, στελέχη, παρουσία στους δήμους, κοινωνικές αναφορές και δυνατότητα κινητοποίησης όταν στηθούν κάλπες.
Υπό αυτό το πρίσμα οι εξορμήσεις του Οκτωβρίου, η αντιπαράθεση για την ακρίβεια και τα εισοδήματα και, κυρίως, οι επόμενες δύο ή τρεις σειρές δημοσκοπήσεων θα δείξουν εάν το 14%-16% αποτελεί προσωρινό σταθμό ή εάν η ΕΛΑΣ θα χρειαστεί να αναζητήσει νέους τρόπους πολιτικής διεύρυνσης το επόμενο διάστημα. Σε κάθε περίπτωση η ατάκα του ίδιου του Αλέξη Τσίπρα «που να ταβανιάσει ένα κόμμα 4 μηνών» έχει συγκεκριμένη λογική. Για να μην ταβανιάσει όμως ακόμα, χρειάζεται σκληρή δουλειά…