Στενά του Ορμούζ: Χωρίς φώτα, χωρίς ασύρματο – Επικίνδυνη δουλειά η μεταφορά πετρελαίου

Ο καπετάνιος του δεξαμενόπλοιου αξιοποίησε την πολυετή εμπειρία του όταν είδε την έκρηξη μπροστά του περνώντας από τα Στενά του Ορμούζ. Έστριψε το πλοίο του, μήκους 300 μέτρων, γύρω από το σκάφος που βρισκόταν μπροστά του και διαπίστωσε ότι είχε ξεσπάσει πυρκαγιά. Επικοινώνησε με το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ για να τους ενημερώσει για την επίθεση.

Ο ελιγμός στα Στενά του Ορμούζ, με drones και πυραύλους να πετούν από πάνω, είναι το είδος της γρήγορης σκέψης που αποδεικνύεται ζωτικής σημασίας για την παροχή πετρελαίου στην παγκόσμια αγορά, καθώς η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη δεν καταφέρνουν να καταλήξουν σε συμφωνία για την επαναλειτουργία της θαλάσσιας οδού.

Η περιγραφή του περιστατικού, που δόθηκε στο Bloomberg από έναν καπετάνιο περίπου 40 ετών, ο οποίος αρνήθηκε να αποκαλυφθεί το όνομά του καθώς αναφερόταν σε εμπορικά ευαίσθητα ταξίδια, δείχνει πώς και γιατί αυτές οι ροές από τη Μέση Ανατολή αυξάνονται σε μεγάλο βαθμό υπό την εποπτεία του αμερικανικού στρατού.

Το πλοίο του συγκαταλέγεται στα σκάφη που εκτελούν δρομολόγια μεταφοράς μέσω των Στενών, μεταφέροντας βαρέλια συχνά τη νύχτα και με αυστηρές οδηγίες σχετικά με τον εξοπλισμό που επιτρέπεται να χρησιμοποιείται — χωρίς φώτα, χωρίς τηλέφωνα και με ένα μόνο ραντάρ.

Συχνά βρίσκονταν μόλις ένα μίλι από τις ακτές του Ομάν, αν και το βάθος της θάλασσας εκεί είναι περίπου 100 μέτρα, κάτι που είναι περισσότερο από αρκετό ακόμη και για τα μεγαλύτερα υπερδεξαμενόπλοια να περάσουν. Ο καπετάνιος είπε ότι αυτός και το πλήρωμά του προσανατολίζονταν χρησιμοποιώντας την ακτή και τους φάρους ως σημεία αναφοράς.

«Είμαι απλώς τυχερός γιατί θυμάμαι ακόμα την παραδοσιακή πλοήγηση, την παλιά σχολή», είπε σε συνέντευξη από τις Φιλιππίνες, τη χώρα καταγωγής του, όπου βρίσκεται τώρα σε διακοπές μετά από μια τρίμηνη θητεία κατά την οποία πραγματοποιούσε κυρίως δρομολόγια στο Ορμούζ. «Δεν απαιτούσαν φώτα πλοήγησης. Είναι αρκετά δύσκολο.»

Επιστροφή στα προπολεμικά επίπεδα

Οι μεταφορές αυτές αποτελούν σωτηρία για τους παραγωγούς ενέργειας του Κόλπου και ευλογία για τους πλοιοκτήτες και τους εμπόρους πρώτων υλών, οι οποίοι αναμένεται να αποκομίσουν δισεκατομμύρια δολάρια από το εμπόριο αυτό. Υπάρχει επίσης η προοπτική ενός γενναιόδωρου μισθού για τα μέλη του πληρώματος που είναι πρόθυμα να αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες της διάσχισης.

Οι αμερικανικές τράπεζες JPMorgan Chase & Co. και Goldman Sachs Group Inc. εκτιμούν ότι οι ροές αργού πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή επιστρέφουν στα προπολεμικά επίπεδα, ωθούμενες από τις μεταφορές μέσω του Ορμούζ. Η JPMorgan εκτίμησε ότι οι ημερήσιες ροές μέσω του Κόλπου ανέρχονταν σε 17,5 εκατομμύρια βαρέλια.

Οι ΗΠΑ συντονίζονται διακριτικά με τους πλοιοκτήτες από τις αρχές του καλοκαιριού, προκειμένου να χαράξουν διαδρομές και να αποφύγουν τις ιρανικές νάρκες. Οι αμερικανικές δυνάμεις «έχουν βοηθήσει χιλιάδες πλοία να διέλθουν από τα Στενά του Ορμούζ τους τελευταίους μήνες, παρέχοντας συντονισμένη προστασία», ανέφερε σε δήλωσή του το Κεντρικό Στρατηγείο των ΗΠΑ.

«Παραμένουμε απόλυτα επικεντρωμένοι και θα συνεχίσουμε να συνεργαζόμαστε με τους εταίρους των ΗΠΑ, τις χώρες της περιοχής και τον ναυτιλιακό κλάδο, προκειμένου να αυξήσουμε τη ροή της θαλάσσιας κυκλοφορίας».

Ο καπετάνιος ενημερωνόταν συχνά για τη στρατιωτική υποστήριξη που τον παρακολουθούσε και μπορούσε να τη δει από ψηλά. Σε μια περίπτωση είδε αυτό που περιέγραψε ως ένα αεροσκάφος που πετούσε πάνω από τα κεφάλια τους, καθώς και ένα ελικόπτερο.

Oι κλειστοί ασύρματοι κατά τη διέλευση του Ορμούζ έκαναν τη διαμονή του στη θάλασσα ακόμη πιο ασυνήθιστη, όπως είπε στο Bloomberg. Η απουσία θορύβου στον ασύρματο διακόπτονταν μόνο από τις συνομιλίες περισσότερων ατόμων από το συνηθισμένο που επανδρώναν τη γέφυρα για να επαγρυπνούν ενάντια σε επιθέσεις.

Ένας άλλος πλοίαρχος δεξαμενόπλοιου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) που διέσχισε τα Στενά του Ορμούζ ανέφερε ότι το ταξίδι ξεκινά με την απενεργοποίηση του διακόπτη που συνδέεται με τον πομποδέκτη θέσης του πλοίου (AIS), προκειμένου να αποκρύψουν τη θέση τους καθώς πλέουν παράλληλα με τις ακτές του Ομάν. Στη συνέχεια, αρχίζουν να οχυρώνουν τα κύρια καταστρώματα με σάκους άμμου, υποθέτοντας ότι ενδέχεται να δεχθούν επίθεση από drones ή πύραυλο.

Αυτά τα δεξαμενόπλοια φυσικού αερίου, τα οποία είναι λιγότερα σε αριθμό από τα πετρελαιοφόρα, έχουν επιδείξει μεγαλύτερη προσοχή. Ωστόσο, τουλάχιστον οκτώ πλοία LNG έχουν διασχίσει το στενό τις τελευταίες δύο εβδομάδες, έχοντας λάβει διαβεβαιώσεις για την ασφάλειά τους από τις ΗΠΑ, ανέφερε ο καπετάνιος.

Παλιότερες και νέες διαδρομές δεξαμενόπολοιων στα Στενά του Ορμούζ

Το Ιράν διαθέτει τη δική του μαύρη λίστα για τα δεξαμενόπλοια που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτό. Ωστόσο, στελέχη του ναυτιλιακού κλάδου εκτιμούν ότι η πιθανότητα να δεχτεί κάποιο πλοίο επίθεση κατά τη διέλευσή του από τα Στενά του Ορμούζ είναι περίπου μία στις 20, καθώς τα πλοία βρίσκονται υπό την εποπτεία του αμερικανικού στρατού.

Η πιο πρόσφατη σύμβαση του καπετάνιου του πετρελαιοφόρου ήταν κατά ένα μήνα συντομότερη από το συνηθισμένο, καθώς γνώριζε ότι το ταξίδι «δεν είναι εύκολο». Παρ’ όλα αυτά, έλαβε πολλαπλάσιο του συνήθους μισθού του για τη διέλευση.
Το Bloomberg είχε αναφέρει προηγουμένως ότι ένας πλοιοκτήτης πρόσφερε στο πλήρωμά του επιπλέον αμοιβή για έξι μήνες για να πραγματοποιήσει τη διέλευση από το στενό του Ορμούζ. Τα προσφερόμενα ποσά θα ήταν σημαντικά για οποιονδήποτε, και μεγάλο μέρος των πληρωμάτων των δεξαμενόπλοιων παγκοσμίως προέρχεται από χώρες με χαμηλό εισόδημα, όπως οι Φιλιππίνες και η Ινδία.

Με δύο εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου στο πλοίο, οι αμερικανικές δυνάμεις παρακολουθούσαν το δεξαμενόπλοιο, στο πλαίσιο μιας αυστηρής διαδικασίας παρακολούθησης που απαιτεί τακτικούς ελέγχους.

Το Ιράν διαθέτει τη δική του μαύρη λίστα για τα δεξαμενόπλοια που δραστηριοποιούνται στον τομέα αυτό. Ωστόσο, στελέχη του ναυτιλιακού κλάδου εκτιμούν ότι η πιθανότητα να δεχτεί κάποιο πλοίο επίθεση κατά τη διέλευσή του από το στενό του Ορμούζ είναι περίπου μία στις 20, καθώς τα πλοία βρίσκονται υπό την εποπτεία του αμερικανικού στρατού.

Η πιο πρόσφατη σύμβαση του καπετάνιου του πετρελαιοφόρου ήταν κατά ένα μήνα συντομότερη από το συνηθισμένο, καθώς γνώριζε ότι το ταξίδι «δεν είναι εύκολο». Παρ’ όλα αυτά, έλαβε πολλαπλάσιο του συνήθους μισθού του για τη διέλευση.

Το Bloomberg είχε αναφέρει προηγουμένως ότι ένας πλοιοκτήτης πρόσφερε στο πλήρωμά του επιπλέον αμοιβή για έξι μήνες για να πραγματοποιήσει τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ. Τα προσφερόμενα ποσά θα ήταν σημαντικά για οποιονδήποτε, και μεγάλο μέρος των πληρωμάτων των δεξαμενόπλοιων παγκοσμίως προέρχεται από χώρες με χαμηλό εισόδημα, όπως οι Φιλιππίνες και η Ινδία.

Με δύο εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου στο πλοίο, οι αμερικανικές δυνάμεις παρακολουθούσαν το δεξαμενόπλοιο του καπετάνιου, στο πλαίσιο μιας αυστηρής διαδικασίας παρακολούθησης που απαιτεί τακτικούς ελέγχους.

Τελικά, η απόφαση για τη διέλευση εναπόκειται στον πλοίαρχο του πλοίου. Εφόσον είναι διατεθειμένοι να περάσουν, τότε εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα θα συνεχίσουν να καταφθάνουν στις παγκόσμιες αγορές. Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός εκτιμά ότι 24 ναυτικοί έχουν χάσει τη ζωή τους σε επιθέσεις σε ολόκληρη την περιοχή από την έναρξη του πολέμου.

Το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου κατά τη διέλευση του Ορμούζ αφιερώνεται σε επικοινωνία με το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ. Ο πλοίαρχος που έδωσε συνέντευξη στο Bloomberg ανέφερε ότι οι Αμερικανοί παρέχουν τη διαδρομή και δίνουν στα πλοία σημεία αναφοράς για τη διέλευση καθ’ όλη τη διάρκεια του ταξιδιού. Τα πλοία αναφέρουν στο στρατό κάθε 30 λεπτά για να επιβεβαιώσουν πώς εξελίσσεται η διέλευση και αν έχουν δει πυραύλους κατά τη διαδρομή τους.

Κατά τη διάρκεια των διαδρομών του, ο καπετάνιος και η ομάδα του προετοιμάζονταν για το χειρότερο. Όπως και στο πλοίο μεταφοράς LNG, τοποθετούσαν σάκους με άμμο και βαρέλια γεμάτα νερό κοντά στη γέφυρα ως προληπτικό μέτρο. Η αντλία πυρόσβεσης έκτακτης ανάγκης του δεξαμενόπολοιου παρέμενε σε λειτουργία καθ’ όλη τη διάρκεια της διέλευσης και υπήρχαν πάντα έτοιμοι σωλήνες πυρόσβεσης έκτακτης ανάγκης κοντά στον χώρο διαμονής.

«Τα τάνκερ διατρέχουν πάντα κίνδυνο», είπε ο καπετάνιος. «Είναι ένα πολύ επικίνδυνο σκάφος».

Πηγή: ΟΤ