Στον «αέρα» οι 250 της Βιολάντα: Τι προβλέπει ο νόμος για τους εργαζόμενους μετά την καταστροφή – Τα σενάρια για μισθούς, θέσεις εργασίας και το mail Τζιωρτζιώτη

Υπενθυμίζεται ότι ο ιδιοκτήτης της Βιολάντα συνελήφθη μετά το πόρισμα της ΔΑΕΕ και αφέθηκε ελεύθερος ενώ η έρευνα για το φονικό δυστύχημα συνεχίζεται. Στην κατάθεσή του, σύμφωνα με πληροφορίες, εμφανίστηκε ενήμερος για τα παράπονα εργαζομένων εδώ και καιρό ότι υπήρχε περίεργη μυρωδιά. Ερωτήματα προκύπτουν για το γιατί δεν έδρασε η εταιρεία μετά τα παράπονα αυτά, αλλά και για τα μέτρα προστασίας, όπως και για το γεγονός ότι ήταν αδήλωτος, σύμφωνα με πληροφορίες, ο υπόγειος χώρος του εργοστασίου που κατέληξε να γίνει μετά τη διαρροή δεξαμενή αερίου που ανεφλέγη προκαλώντας την τεράστια έκρηξη και στερώντας τη ζωή από τις πέντε εργαζόμενες.

Η διαρροή του αερίου, σύμφωνα με τα όσα ανακοίνωσε η Πυροσβεστική, ήταν πολύμηνη, κατά πληροφορίες από το καλοκαίρι.

Το μήνυμα του ιδιοκτήτη της Βιολάντα

«Είμαι ράκος, συντετριμμένος, χάλια ψυχολογικά. Βιώνω ένα σοκ και το λέω μέσα από την καρδιά μου. Δεν μπορώ να διαχειριστώ τον χαμό των συναδέλφων μας. Σας στηρίζω και θα σας στηρίζω με όλες μου τις δυνάμεις για όσο χρειαστείτε.

Θέλω να ξεκαθαρίσω ότι οι μισθοί σας θα πληρωθούν κανονικά για όσο παραμένει κλειστό το εργοστάσιο.

Ξέρω ότι αγχώνεστε για τη δουλειά σας, αλλά δεν υπάρχει λόγος. Θέλω να είστε ψύχραιμοι, να βοηθάτε ο ένας τον άλλον, να υπάρχει ενότητα, με αγάπη και ταπεινότητα, όπως κάναμε πάντα όλοι».

Το νομικό πλαίσιο: Μεταξύ «Ανωτέρας βίας» και εργοδοτικής ευθύνης

Το κρίσιμο ερώτημα που απασχολεί τους νομικούς και τους εργατολόγους είναι ο χαρακτηρισμός του συμβάντος. Στο εργατικό δίκαιο, η έννοια της «Ανωτέρας Βίας» παίζει καθοριστικό ρόλο. Σύμφωνα με το Άρθρο 656 του Αστικού Κώδικα, εάν μια επιχείρηση καταστραφεί από γεγονός που δεν θα μπορούσε να προβλεφθεί ή να αποτραπεί με μέτρα άκρας επιμέλειας, ο εργοδότης μπορεί να απαλλαγεί από την υποχρέωση καταβολής μισθών, καθώς η παροχή εργασίας καθίσταται αδύνατη.

Ωστόσο, αυτή η διάταξη δεν εφαρμόζεται αυτόματα. Οι αρχές (Πυροσβεστική, Επιθεώρηση Εργασίας και Δικαιοσύνη) εξετάζουν εξονυχιστικά αν υπήρξαν τεχνικές αστοχίες ή παραλείψεις που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι μέχρι να εκδοθεί το τελικό πόρισμα, κανείς δεν μπορεί να κατηγορήσει την εταιρεία για δόλο ή αμέλεια. Η ίδια η επιχείρηση, από την πλευρά της, έχει ήδη δείξει μια διάθεση στήριξης, ανακοινώνοντας μέτρα ανακούφισης για τις οικογένειες των θυμάτων, κίνηση που καταγράφεται ως μια προσπάθεια διατήρησης της κοινωνικής συνοχής σε αυτές τις μαύρες ώρες.

Τα σενάρια για τους μισθούς των 250 εργαζομένων

Για τους 250 εργαζόμενους που έμειναν ξαφνικά χωρίς αντικείμενο εργασίας, υπάρχουν τρία βασικά σενάρια που προβλέπει η νομοθεσία, ανάλογα με τις αποφάσεις που θα λάβει η διοίκηση της εταιρείας σε συνεργασία με το Υπουργείο Εργασίας.

Το πρώτο σενάριο είναι αυτό της διαθεσιμότητας. Ο εργοδότης έχει το δικαίωμα, αντί να προχωρήσει σε απολύσεις, να θέσει το προσωπικό σε διαθεσιμότητα για διάστημα έως τριών μηνών το χρόνο. Σε αυτή την περίπτωση, ο νόμος ορίζει ότι οι εργαζόμενοι λαμβάνουν το 50% των αποδοχών τους. Πρόκειται για ένα μέτρο που στοχεύει στη διάσωση των θέσεων εργασίας σε περιόδους κρίσης, επιτρέποντας στην επιχείρηση να ανασυγκροτηθεί χωρίς να χάσει το έμψυχο δυναμικό της.

Το δεύτερο σενάριο, και ίσως το επικρατέστερο δεδομένου του κοινωνικού μεγέθους της τραγωδίας, είναι η αναστολή των συμβάσεων εργασίας με κρατική παρέμβαση. Σε περιπτώσεις μεγάλων καταστροφών, το κράτος συνηθίζει να παρεμβαίνει νομοθετικά, επιτρέποντας στις επιχειρήσεις να θέτουν τους εργαζόμενους σε αναστολή. Σε αυτή την περίπτωση, οι εργαζόμενοι λαμβάνουν μια έκτακτη οικονομική ενίσχυση (αποζημίωση ειδικού σκοπού) από τον κρατικό προϋπολογισμό, ενώ καλύπτονται πλήρως οι ασφαλιστικές τους εισφορές. Αυτό θα έδινε μια σημαντική «ανάσα» στους 250 ανθρώπους, διατηρώντας το εργασιακό τους καθεστώς ενεργό μέχρι να αποφασιστεί η τύχη του εργοστασίου.

Η επιλογή της Λάρισας και οι δυσκολίες της

Μια άλλη παράμετρος που συζητείται έντονα στα Τρίκαλα είναι η ύπαρξη της δεύτερης μονάδας της εταιρείας στη Λάρισα. Θεωρητικά, η επιχείρηση θα μπορούσε να προτείνει τη μετακίνηση μέρους του προσωπικού εκεί για να συνεχιστεί η παραγωγή. Εδώ, όμως, υπεισέρχεται ο παράγοντας της «μονομερούς βλαπτικής μεταβολής». Εάν η σύμβαση ενός εργαζόμενου δεν προβλέπει εργασία σε άλλη πόλη, η υποχρεωτική μετακίνηση μπορεί να θεωρηθεί παράνομη, ειδικά αν η απόσταση και το κόστος μεταφοράς δυσκολεύουν τη ζωή του εργαζόμενου.

Από την άλλη πλευρά, σε μια τόσο κρίσιμη στιγμή, η εθελοντική μετακίνηση θα μπορούσε να είναι μια προσωρινή λύση για όσους έχουν τη δυνατότητα, ώστε να μη χαθεί το πλήρες μεροκάματο. Η διοίκηση της εταιρείας αναμένεται να ανοίξει κύκλο διαβουλεύσεων με τους εργαζόμενους για να εξεταστεί η βιωσιμότητα αυτού του σχεδίου.

Το ηθικό βάρος και η κοινωνική ευθύνη

Πέρα από τα στενά όρια του νόμου, υπάρχει και η εταιρική κοινωνική ευθύνη. Η Βιολάντα είναι ένας από τους μεγαλύτερους εργοδότες της περιοχής και η σχέση της με την τοπική κοινωνία ήταν πάντα στενή. Σε περιπτώσεις τέτοιων ατυχημάτων, οι μεγάλες εταιρείες συχνά επιλέγουν να υπερβούν τις νομικές τους υποχρεώσεις. Πολλοί ευελπιστούν ότι η εταιρεία θα εξαντλήσει κάθε περιθώριο για να καλύψει μισθολογικά τους 250 εργαζόμενους, αναγνωρίζοντας το σοκ που έχουν υποστεί, κάτι που η διοίκηση της Βιολάντα ανακοίνωσε μέσω mail στους εργαζόμενούς της.

Μην ξεχνάμε ότι οι άνθρωποι αυτοί δεν έχασαν μόνο τη δουλειά τους· έχασαν συναδέλφους και φίλους. Το ψυχολογικό βάρος της επιστροφής σε οποιοδήποτε εργασιακό περιβάλλον είναι τεράστιο. Η νομική επιστήμη μπορεί να δίνει λύσεις για τα οικονομικά, αλλά η ανθρώπινη πλευρά απαιτεί χρόνο, ενσυναίσθηση και ουσιαστική στήριξη.