Πυροτεχνήματα: Ο μεγαλύτερος φόβος για τους σκύλους – Πώς μπορούμε να τους συμπαρασταθούμε

Για τους περισσότερους σκύλους ο αναπάντεχος, δυνατός ήχος και τα φαντασμαγορικά χρώματα των πυροτεχνημάτων είναι ό,τι χειρότερο για την ψυχική τους υγεία.

«Κάθε χρόνο, τη νύχτα της Ανάστασης, η Ελλάδα γεμίζει φως και ένταση. Για τους ανθρώπους είναι μια στιγμή χαράς. Για χιλιάδες σκύλους όμως, είναι η πιο δύσκολη νύχτα του χρόνου. Το φαινόμενο επαναλαμβάνεται με ακρίβεια κάθε χρόνο: πανικός, τραυματισμοί και σκύλοι που εξαφανίζονται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα», επισημαίνει ο εκπαιδευτής σκύλων, Ηλίας Λαδάς.

Η κροτοφοβία δεν είναι απλός φόβος για τους σκύλους.

Η αντίδραση ενός σκύλου στους δυνατούς κρότους, υπογραμμίζει ο κύριος Λαδάς, δεν είναι επιλογή συμπεριφοράς. Είναι βιολογική αντίδραση επιβίωσης.

Ο αιφνίδιος ήχος ενεργοποιεί άμεσα το νευρικό σύστημα και ο οργανισμός περνά σε κατάσταση συναγερμού. Δεν υπάρχει χρόνος για επεξεργασία. Υπάρχει μόνο η ανάγκη διαφυγής.

Σε αυτήν την κατάσταση, ο σκύλος, μπορεί να τρέμει, να λαχανιάζει, να αποπροσανατολίζεται ή να προσπαθεί να ξεφύγει με κάθε τρόπο.

Δεν είναι σπάνιο να τραυματιστεί ή να εξαφανιστεί. Και το πιο σημαντικό: κάθε τέτοια εμπειρία ενισχύει την επόμενη.

Ένας σκύλος που πανικοβλήθηκε μία χρονιά, τονίζει ο κύριος Λαδάς, έχει αυξημένες πιθανότητες να αντιδράσει ακόμη πιο έντονα την επόμενη.

Τα δεδομένα που δεν συζητάμε

Στην Ελλάδα, ενημερώνει ο κύριος Λαδάς, δεν υπάρχει ενιαία καταγραφή απωλειών ζώων ειδικά για το Πάσχα.

Ωστόσο, φιλοζωικές οργανώσεις και ομάδες διάσωσης καταγράφουν κάθε χρόνο σημαντική αύξηση αγγελιών, για χαμένα ζώα αμέσως μετά τη νύχτα της Ανάστασης.
Το μοτίβο είναι επαναλαμβανόμενο και ξεκάθαρο: θόρυβος, πανικός, διαφυγή.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το πρόβλημα είναι τεκμηριωμένο, με χιλιάδες ζώα να χάνονται κάθε χρόνο λόγω πυροτεχνημάτων και έντονων εορταστικών θορύβων. Δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά, αλλά για ένα προβλέψιμο φαινόμενο.

Νομοθεσία και οι πρώτες αλλαγές

«Το ελληνικό πλαίσιο ρυθμίζει κυρίως την εμπορία και τη χρήση πυροτεχνημάτων ως προς την ανθρώπινη ασφάλεια. Η επίδραση του θορύβου στα ζώα παραμένει ουσιαστικά εκτός νομοθετικής συζήτησης», υπογραμμίζει ο κύριος Λαδάς.

Αντίθετα, συνεχίζει ο εκπαιδευτής, σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες παρατηρείται σαφής μετατόπιση προς περιορισμούς, ακόμη και προς αθόρυβα πυροτεχνήματα.

Στην Ελλάδα, αντίστοιχες κινήσεις πραγματοποιούνται κυρίως σε επίπεδο δήμων. Η πρωτοβουλία της Λιβαδειάς πέρυσι, για περιορισμό της χρήσης τους, αποτέλεσε μια πρώτη ένδειξη ότι το ζήτημα αρχίζει να αναγνωρίζεται.

Τι μπορεί να κάνει πρακτικά ένας κηδεμόνας

Όπως τονίζει ο κύριος Λαδάς, η νύχτα της Ανάστασης δεν είναι στιγμή εκπαίδευσης. Είναι στιγμή διαχείρισης. Ο σκύλος πρέπει να βρίσκεται μέσα στο σπίτι.

Ακόμη και ένας ήρεμος σκύλος, μπορεί να πανικοβληθεί και να διαφύγει, όταν εκτεθεί σε αιφνίδιους κρότους. Αυλές και μπαλκόνια είναι απολύτως απαγορευτικά και δεν αποτελούν ασφαλές περιβάλλον για εκείνη τη νύχτα.

Στο σπίτι πρέπει να περιορίσουμε όσο γίνεται τα ερεθίσματα. Κλειστά παράθυρα, κατεβασμένα ρολά, για μείωση των λάμψεων και μια σταθερή πηγή ήχου, όπως τηλεόραση ή μουσική, βοηθούν στη μείωση της έντασης των κρότων.

Είναι μια απλή μορφή «ηχητικής κάλυψης» που, μπορεί να κάνει διαφορά.

Είναι σημαντικό να υπάρχει ένα σημείο όπου ο σκύλος νιώθει ασφάλεια.

Αν επιλέξει να κρυφτεί, δεν τον πιέζουμε να βγει. Του επιτρέπουμε να διαχειριστεί την κατάσταση, όπως μπορεί.

Σε αντίθεση με ό,τι πιστευόταν παλαιότερα, η πλήρης αγνόηση του σκύλου δεν βοηθά.

Ο φόβος δεν είναι συμπεριφορά που «ενισχύεται». Είναι κατάσταση του νευρικού συστήματος. Μια ήρεμη, σταθερή επαφή, όπως ένα ήπιο χάδι ή η παρουσία δίπλα του, μπορεί να βοηθήσει στη ρύθμιση του στρες, ενισχύοντας μηχανισμούς ασφάλειας στον οργανισμό. Αλλά και μειώνοντας την ένταση της αντίδρασης.

Το βασικό είναι να ακολουθούμε τον ίδιο τον σκύλο. Αν αναζητά επαφή, τη δίνουμε χωρίς υπερβολές και πολλά λόγια. Αν θέλει απόσταση, τη σεβόμαστε.

Η στάση του κηδεμόνα είναι καθοριστική. Η ένταση και η ανησυχία μεταφέρονται άμεσα. Η παρουσία πρέπει να είναι ήρεμη, σταθερή και προβλέψιμη.

Η σημασία της ημέρας πριν από τη νύχτα

Η προετοιμασία, αναφέρει ο κύριος Λαδάς, ξεκινά πριν πέσει το σκοτάδι. Ο σκύλος χρειάζεται να έχει καλύψει τις ανάγκες του μέσα στη μέρα επίσης χωρίς υπερβολές.
Μια καλή βόλτα νωρίς, σε ασφαλής χρονική στιγμή, βοηθά στη σωματική εκτόνωση.

Παράλληλα, ήπιες νοητικές δραστηριότητες κρατούν τον εγκέφαλο σε πιο ισορροπημένη κατάσταση. Δεν επιδιώκουμε υπερδιέγερση ούτε εξάντληση. Στόχος είναι ένας ρυθμισμένος οργανισμός.

Οι βόλτες πρέπει να ολοκληρώνονται πριν ξεκινήσουν οι πρώτοι κρότοι. Ένας σκύλος που τρομάζει έξω δεν έχει ασφαλές πλαίσιο και η εμπειρία αυτή, μπορεί να επηρεάσει μακροπρόθεσμα τη συμπεριφορά του.

Σε περιπτώσεις έντονης κροτοφοβίας, η καθοδήγηση από κτηνίατρο, μπορεί να προσφέρει επιπλέον λύσεις υποστήριξης.

Ένα ζήτημα συνύπαρξης

Σύμφωνα με τον εκπαιδευτή, το θέμα των πυροτεχνημάτων δεν αφορά μόνο στα ζώα. Αφορά στον τρόπο που επιλέγουμε να συνυπάρχουμε. Γιατί για έναν σκύλο, αυτό που εμείς αντιλαμβανόμαστε ως γιορτή, είναι μια εμπειρία έντονου φόβου. Και όσο αυτό παραμένει εκτός ουσιαστικής συζήτησης, θα συνεχίσει να επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο, με τα ίδια ακριβώς αποτελέσματα.

Ο εκπαιδευτής σκύλων, Ηλίας Λαδάς

⃰ Ο κύριος Ηλίας Λαδάς είναι εκπαιδευτής σκύλων. Ακολουθεί επιστημονικά τεκμηριωμένη, ισορροπημένη προσέγγιση στην εκπαίδευση, εμπνευσμένη από τη δουλειά διεθνώς αναγνωρισμένων ειδικών, όπως των Ian Dunbar, Michael Shikashio και της Susan Garrett.

Παρακολουθεί στενά τις επιστημονικές εξελίξεις όσον αφορά στη διατροφολογία σκύλου, με αρωγό την Dr. Karen Becker.

Η δουλειά του εστιάζεται στη βελτίωση της επικοινωνίας ανθρώπου – σκύλου, στην πρόληψη και διαχείριση προβλημάτων συμπεριφοράς καθώς και στη δημιουργία ασφαλών και ισορροπημένων κοινωνικών ομάδων σκύλων.

Έχει πολυετή εμπειρία στη διαχείριση και αποκατάσταση κακοποιημένων – εγκαταλελειμμένων ζώων. Στόχος του, η μελλοντική τους υιοθεσία, αλλά και η αρμονική συμβίωσή τους σε πολυμελή αγέλη.

MUST READ

Χαμός την τελευταία αγωνιστική: Έτσι θα μπει στην 6άδα της Euroleague ο Παναθηναϊκός

Είναι ιδρυτής του κτήματος 9paws, ενός πρότυπου χώρου κοινωνικοποίησης και φιλοξενίας σκύλων, 4,5 στρεμμάτων στα Σπάτα Αττικής.