«Πάντα ήθελα να κάνω τις γυναίκες όμορφες» – O Βαλεντίνο για την επανάσταση του Valentino, μια προφορική ιστορία σαγήνης

Ο σχεδιαστής Βαλεντίνο Γκαραβάνι ήξερε τι ήθελε. Να κάνει τις γυναίνες εκθαμβωτικά σαγηνευτικές. Η ετικέτα Valentino ήταν και το οπλοστάσιο του σε μια αποστολή που αποδεδειγμένα πέτυχε όλα όσα ήθελε.

Από τη Τζάκι Κένεντι Ωνάση στη Νάνσι Ρέιγκαν μέχρι την Γκουίνεθ Πάλτροου και την Τζένιφερ Λόπεζ, οι εξαιρετικά θηλυκές, συχνά δαντελένιες, κόκκινες ή φλοράλ — ή και τα τρία μαζί — δημιουργίες του γεννημένου στη Ρώμη αυτοκράτορα απαθανατίστηκαν στο κόκκινο χαλί με ιαχές θριάμβου. Ο Γκαραβάνι που άνοιξε το πρώτο του ατελιέ το 1957 και γρήγορα έγινε ο σχεδιαστής επιλογής της υψηλής κοινωνίας για ρούχα με μεγαλοπρέπεια επιπέδου Ροκοκό είχε καταφέρει τα πάντα.

• Διαβάστε επίσης: Έφη Παπαθεοδώρου: Μόλις μαθεύτηκε για την ηθοποιό

Αν και ο ίδιος δεν είχε πλέον τη δημιουργική διεύθυνση του οίκου που σύστησε -από το 2024 ο Αλεσάντρο Μικέλε, πρώην της Gucci, διορίστηκε ως ο πέμπτος καλλιτεχνικός διευθυντής του brand, φέρνοντας μια πιο μαξιμαλιστική, θεατρική χροιά στον οίκο- ο μύθος και η επιρροή του δεν ξέθώριασε ποτέ.

Η έκδοση της Taschen, Valentino: A Grand Italian Epic, που έφερε το κόκκινο πάθος του Γκαραβάνι στις προθήκες των βιβλιοπωλείων το 2025 είναι μια ολοκληρωμένη καταγραφή του Βαλεντίνο, τόσο του ανθρώπου όσο και της μάρκας.

Στο πολυτελές λεύκωμα, παράλληλα με υπέροχες εικονογραφήσεις και φωτογραφίες, υπάρχουν δοκίμια των Τζον Φέρτσαϊλντ, Γκρέιτον Κάρτερ και Ίνγκριντ Σίσι, καθώς και παλιά άρθρα της New York Post για τον Βαλεντίνο και ανταποκρίσεις του Αντρέ Λεόν Τάλι από το WWD της δεκαετίας του 1970 σχετικά με τα πάρτι του σχεδιαστή.

Ο πυρήνας είναι μια προφορική ιστορία με συνεντεύξεις που συνέλεξαν και επιμελήθηκαν ο Ματ Τιρνάουερ (σκηνοθέτης του ντοκιμαντέρ Valentino: The Last Emperor) και ο δημοσιογράφος Ματ Πρέσμαν.

Παρακάτω όσα έχουν πει για τον οίκο Valentino και την επιδραστική υπογραφή του Βαλεντίνο Γκαραβάνι, πιστοί πελάτες, μούσες και συνάδελφοί του σχεδιαστές που εξηγούν πώς ο Βαλεντίνο άλλαξε τη μόδα.

Βέβαια, ο λόγος πρώτα σε αυτόν:

Βαλεντίνο

Νομίζω ότι πέτυχα επειδή σε όλες αυτές τις δεκαετίες με απασχολούσε πάντα να φτιάχνω όμορφα ρούχα. Ας ξεχάσουμε τη μόδα. Πηγαίνει προς άλλες κατευθύνσεις μερικές φορές: το γκράντζ στυλ, το ακατάστατο στυλ. Δεν με νοιάζει· πραγματικά δεν με νοιάζει. Δεν μπορώ να βλέπω γυναίκες κατεστραμμένες, όχι καλοχτενισμένες ή να φαίνονται περίεργες. Και μακιγιάζ —ηλίθιο μακιγιάζ— και φορέματα που κάνουν το σώμα να φαίνεται γελοίο.

Δεν είμαι αυτού του είδους ο κύριος· δεν είμαι αυτού του είδους ο δημιουργός. Θέλω να φτιάχνω μια κοπέλα που, όταν είναι ντυμένη και φτάνει σε κάποιο μέρος, οι άνθρωποι να γυρίζουν και να λένε: «Δείχνεις συγκλονιστική!». Αυτό έκανα πάντα, αυτό ήθελα πραγματικά να επιτυγχάνω όλη την ώρα.

Καρλ Λάγκερφελντ, σχεδιαστής

Ο Βαλεντίνο δημιούργησε τον οίκο του από το μηδέν. Διότι, η ρωμαϊκή υψηλή ραπτική δεν είχε το κύρος της παρισινής, αλλά δεν ήταν και τόσο κακή τη δεκαετία του ’50. Υπήρχαν οίκοι που ήταν αρκετά γνωστοί, όπως ο Carosa, η Simonetta και ο Forquet. Δεν ξέρω καν τι απέγιναν. Αλλά τα φορέματα του Βαλεντίνο ήταν καλύτερα. Είχε εμπειρία από την παρισινή ραπτική, η οποία ήταν πολύ, πολύ σημαντική. Επειδή ήξερε ότι τα ιταλικά εργαστήρια έχουν καλή δεξιοτεχνία, αλλά πρέπει να τους διδάξεις πώς να το κάνουν σωστά. Έδωσε μια μικρή πινελιά στη ρωμαϊκή υψηλή ραπτική, η οποία πριν ήταν λίγο συντηρητική.

Γκλόρια Σιφ, μέλος της υψηλής κοινωνίας, διευθύντρια μόδας της Vogue (1963–71)

Πρωτοσυνάντησα τον Βαλεντίνο και τον Τζιανκάρλο Τζιαμέτι [τον πρώην εραστή και συνεργάτη του Γκαραβάνι, με τον οποίο ίδρυσαν μαζί τον περίφημο ιταλικό οίκο μόδας Valentino, τη δεκαετία του 1960], νομίζω, στα τέλη της δεκαετίας του ’50. Τα ρούχα τους ήταν πραγματικά απίστευτα. Ξέρετε, όλοι στο Παρίσι έκαναν πολύ δομημένα ρούχα, όπως ο Μπαλενσιάγκα και ο Ζιβανσί. Τα πάντα ήταν σχηματοποιημένα,, στενά και περιοριστικά. Ο Βαλεντίνο ήταν ο πρώτος που έκανε ρούχα που πραγματικά αναδείκνυαν τη γυναίκα και κινούνταν μαζί της — την έκαναν να φαίνεται σέξι, προκλητική και σαγηνευτική. Και νομίζω ότι αυτή ήταν η μεγάλη του συνεισφορά στη μόδα.

Τζον Φέρτσαϊλντ, πρώην εκδότης των W και WWD

Ο Βαλεντίνο φτιάχνει πιθανώς τα πιο όμορφα βραδινά φορέματα στον κόσμο. Φτιάχνει ρούχα που οι γυναίκες θέλουν να φορούν, για να είναι καλοντυμένες και θηλυκές. Ποτέ δεν περνάει το όριο προς το αλλόκοτο. Δεν είναι συντηρητικά, είναι απλώς κολακευτικά. Με τον Βαλεντίνο δεν θα έβγαινες ποτέ από μια κολεξιόν λέγοντας: «Θεέ μου! Αυτό είναι πραγματικά περίεργο και ξένο, και πρόχειρο ή το ένα και το άλλο». Θα έβγαινες λέγοντας: «Θεέ μου — αυτά είναι ρούχα που οι γυναίκες θέλουν να φορούν».

Καρολίνα Xερέρα, socialite και σχεδιάστρια

Ο Βαλεντίνο είναι ένας πραγματικός σχεδιαστής. Όλα τα ρούχα του που βλέπεις στην πασαρέλα μπορείς να τα φορέσεις. Και η μόδα αφορά ευτυχισμένες γυναίκες. Με επηρέασε όταν ξεκινούσα; Ίσως, ναι. Επειδή δεν κάνει τίποτα τρελό και τα ρούχα του είναι κλασικά. Σε κάποια φάση, ο Βαλεντίνο φοριόταν περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο σχεδιαστή στον κόσμο.

Ντονατέλα Βερσάτσε, σχεδιάστρια

Όπως όλοι οι αληθινοί σχεδιαστές μόδας, ο Βαλεντίνο έχει μια εμφάνιση, ένα στυλ, που είναι εντελώς δικό του. Και όπως όλοι οι πραγματικά μεγάλοι σχεδιαστές, παρέμεινε πιστός στο στυλ του με την πάροδο των ετών, ανεξάρτητα από τις αλλαγές στις τάσεις. Αυτό είναι το σημάδι ενός σχεδιαστή που πιστεύει πραγματικά σε αυτό που κάνει και είναι παθιασμένος με τη δουλειά του — ίσχυε για τον αδελφό μου Τζάνι και σίγουρα ισχύει για τον Βαλεντίνο.

Φυσικά υπήρξαν στιγμές που φαινόταν να έρχεται σε αντίθεση με τη μόδα του δρόμου, όπως κατά τη διάρκεια των χρόνων του πάνκ και του γκράντζ, αλλά πάντα επέμενε στις θέσεις του και άντεξε στην καταιγίδα. Αυτό πρέπει να κάνει ένας σχεδιαστής — να εξελίσσεται οπωσδήποτε, αλλά να σέβεται το DNA που έχει δημιουργήσει. Και στο τέλος η ποιότητα θα νικήσει: σκεφτείτε ότι σήμερα, εκείνοι που προέρχονται από το στυλ του δρόμου, είτε άνδρες είτε γυναίκες —όπως η κοινότητα της ραπ— όταν γίνονται επιτυχημένοι, συχνά φιλοδοξούν να φορέσουν Valentino.

Όσκαρ ντε λα Ρέντα, σχεδιαστής

Υπάρχουν δύο διαφορετικοί τύποι σχεδιαστών. Υπάρχουν σχεδιαστές που κάνουν μεγάλη αίσθηση για μερικές σεζόν· σημαδεύουν μια περίοδο της μόδας με πολύ έντονο τρόπο και μετά εξαφανίζονται. Και υπάρχουν εκείνοι που μπορούν να παραμείνουν στην κορυφή, και που έχουν την αντοχή και τη δημιουργικότητα να συμβαδίζουν με την εποχή. Να καταλαβαίνεις ποια είναι η συνεισφορά σου, ποιος είναι ο καταναλωτής σου και να συνεχίζεις να φτιάχνεις όμορφα ρούχα. Αυτό ακριβώς κάνει εκείνος από την αρχή. Ο Βαλεντίνο έχει την ικανότητα να κατανοεί την ομορφιά και τη θηλυκότητα. Η τρομερή συνέπειά του μέσα στα χρόνια τον κράτησε πάντα στην κορυφή.

Στέλλα ΜακΚάρτνεϊ, σχεδιάστρια

Νομίζω ότι ο Βαλεντίνο κάνει πάντα τις γυναίκες να φαίνονται εντυπωσιακές. Δεν φαίνεται να κάνει μεγάλα λάθη. Νομίζω ότι οι περισσότεροι σχεδιαστές κάνουν λάθη σε κάποιο στάδιο. Αλλά εκείνος φαίνεται να έχει ένα αλάνθαστο ιστορικό, πραγματικά, στο να κρατά τα πάντα στο σωστό σημείο — ούτε υπερβολικά, ούτε λίγα. Ποικίλλει, και το καταφέρνει κάθε φορά.

Γκουίνεθ Πάλτροου, ηθοποιός

Με ένα φόρεμα Valentino θα έχεις πάντα κλασική ομορφιά. Ο άνθρωπος είναι απόλυτος μάστορας. Φυσικά, υπάρχουν σχεδιαστές που είναι, ας πούμε, πιο εννοιολογικοί και ίσως πιο «κουλ». Αλλά μαζί του ξέρεις ότι πάντα θα δείχνεις όμορφη. Κανείς δεν πρόκειται ποτέ να επικρίνει κάποια που φοράει ένα φόρεμα Valentino, εκτός αν λένε: «Θεέ μου, δείχνει πάλι τέλεια με Valentino».

Είναι πολύ παραδοσιακός στην προσέγγισή του. Πιστεύει ότι μια γυναίκα πρέπει να δείχνει όμορφη σε ένα φόρεμα, και εκεί τελειώνει η ιστορία· ότι η μόδα δεν είναι χώρος για εννοιολογικές προσεγγίσεις και τέχνη. Τρελαίνεται μαζί μου αν φοράω ένα σακάκι με ημιτελή ραφή ή αν το μανίκι δεν έχει τη σωστή αναλογία. Θέλω να πω, εξοργίζεται — είναι ξεκαρδιστικό.

Έιμι Φάιν Κόλινς, πρώην ειδική ανταποκρίτρια του Vanity Fair

Είναι σχεδόν τόσο δύσκολο να φανταστεί κανείς τη μόδα χωρίς τον Οίκο Valentino, όσο είναι δύσκολο να φανταστεί το Βατικανό χωρίς τον Πάπα. Η ματιά του Βαλεντίνο οδηγεί πίσω στον μυθικό κόσμο της μεταπολεμικής υψηλής ραπτικής και μπροστά στο μέλλον. Κατά τη διάρκεια των δεκαετιών, ο Βαλεντίνο και ο Τζιαμέτι παρέμειναν πιστοί στην πίστη τους στη γυναικεία αίγλη, την ομορφιά και το μυστήριο.

Λάτρεψαν τις γυναίκες ακόμη και σε στιγμές που οι ίδιες οι γυναίκες δεν λάτρευαν τον εαυτό τους. Και ενώ έμειναν απόλυτα πιστοί στα ιδανικά τους και στους φίλους τους, ταυτόχρονα συνέχισαν να αγκαλιάζουν φρέσκες ιδέες, εξωτερικές επιρροές και νέους ανθρώπους. Αυτό είναι ένα μυστικό της μακροζωίας τους.

Αντζέλικα Χιούστον, ηθοποιός

[Το να φοράς Valentino] είναι σαν να έχεις ένα υπέροχο κούρεμα. Τα ρούχα του μπορεί να μοιάζουν με ψίθυρο, αλλά είναι τόσο προσεκτικά μελετημένα και κατασκευασμένα που μπορούν να κρύψουν πλήθος ατελειών. Αυτό που κάνει είναι μαγεία.

Κλόντια Σίφερ, μοντέλο

Το να μπορείς να φοράς Valentino είναι το όνειρο κάθε γυναίκας ή κοριτσιού που γίνεται πραγματικότητα. Διότι είναι τα πιο λαμπερά, θηλυκά και κομψά φορέματα που μπορείς να έχεις. Μπορείς να αναγνωρίσεις ένα φόρεμα Valentino από μακριά. Και υπάρχει μόνο ένα κόκκινο που μόνο εκείνος έχει και κανείς δεν μπορεί ποτέ να αντιγράψει. Είναι απλά εκπληκτικό — όταν φοράς ένα από τα φορέματά του, κάποιος θα πει αμέσως: «Δεν χρειάζεται να πεις τι είναι, ξέρω [ότι είναι Valentino]».

Ναν Κέμπνερ, μέλος της υψηλής κοινωνίας

Έγινα πελάτισσα του Βαλεντίνο, νομίζω, την πρώτη φορά που έφερε τη συλλογή του στη Νέα Υόρκη. Νομίζω ότι με πήγε η Μπέιμπ Πάλεϊ. Αυτό πρέπει να ήταν τέλη δεκαετίας του ’60, αρχές του ’70. Θυμάμαι το πρώτο μου φόρεμα υψηλής ραπτικής. Ήταν κίτρινη μουσελίνα με φάσες στα πλάγια. Θεέ μου, μακάρι να είχα ακόμα εκείνο το φόρεμα· ήταν τόσο όμορφο. Και μετά υπήρχε ένα άλλο που ήταν λευκός ταφτάς και όλο το ύφασμα ερχόταν στη μία πλευρά και δενόταν σε έναν φιόγκο. Με χαμηλή μέση, αλλά εφαρμοστό. Θεέ μου, αυτό ήταν ένα όμορφο φόρεμα.

Ο Βαλεντίνο έχει έναν τρόπο να ντύνει μια γυναίκα που την κάνει να νιώθει ότι βγήκε από παραμύθι. Είναι ένα υπέροχο συναίσθημα — και προσελκύει τους άνδρες. Συνήθως υπάρχει κάποιο περίτεχνο μικρό κόψιμο που κανείς δεν προσέχει. Το νούμερο ένα χαρακτηριστικό του Βαλεντίνο, κατά τη γνώμη μου, είναι η θηλυκότητα.

Ο Βαλεντίνο ντύνει μια γυναίκα σαν να την αγαπά πραγματικά. Και θέλει όλοι οι άλλοι να την αγαπούν επίσης. Και αγαπά πραγματικά το φόρεμα που δημιουργεί και το δημιουργεί από μέσα προς τα έξω. Αυτό είναι πραγματική δημιουργία. Δεν είναι απλώς το να παίρνεις ένα σωρό ύφασμα και να το πετάς πάνω στο σώμα. Και τα φορέματα κρατούν για πάντα, επειδή είναι υπέροχα φτιαγμένα, από όμορφα υλικά, εξαιρετική εργασία και εκπληκτική σύλληψη. Εννοώ, δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα όπως ένα «παλιό» φόρεμα Valentino.

Τομ Φορντ, σχεδιαστής

Αν ήμουν γυναίκα, θα αγόραζα ένα τεράστιο μέρος της βραδινής μου γκαρνταρόμπας στον Valentino. Κάτι που θαυμάζω τόσο πολύ στον Βαλεντίνο είναι ότι, ό,τι κι αν κάνει, δεν χάνει την επαφή με το γυναικείο σώμα. Ο κόσμος με ρωτούσε γιατί τα ρούχα μου ήταν τόσο σέξι και γιατί είχα εμμονή με το σεξ. Δεν ήταν ότι είχα εμμονή με το σεξ. Ήταν ότι πάντα είχα εμμονή με το σώμα και με το να κάνω το σώμα να φαίνεται όσο το δυνατόν πιο όμορφο και ελκυστικό. Και αν χρησιμοποιείς το σώμα ως πρότυπο, τότε τα ρούχα σου είναι αυτόματα αισθησιακά.

Ο Βαλεντίνο ξέρει πώς να φτιάχνει ένα φόρεμα που φαίνεται απλό όταν το φοράς, αλλά το οποίο στην πραγματικότητα έχει μια ενσωματωμένη δομή και υποστήριξη που κάνει εκείνη που το φοράει να νιώθει ασφαλής. Δεν χάνει ποτέ από τα μάτια του το γεγονός ότι ο σκοπός των ρούχων —ξέρετε, στον κόσμο μας, επειδή δεν τα φοράμε για προστασία από τα στοιχεία της φύσης— είναι να ενισχύουν και να ομορφαίνουν και να κάνουν εκείνη που τα φοράει να νιώθει περισσότερη αυτοπεποίθηση και πιο ελκυστική. Αυτό δεν είναι απλό πράγμα· και είναι ένα είδος τέχνης που τείνει να εκλείψει.

MUST READ

«Βράζει» ο κόσμος του Παναθηναϊκού με Αλαφούζο και παίκτες – Στο στόχαστρο και ο Μπενίτεθ: «Νύχτα ντροπής, δρόμο όλοι…» (pics)

Όλες οι φωτογραφίες από την έκδοση της Taschen, A Grand Italian Epic