Η 14χρονη που έτρεξε κρυφά στο Μαραθώνιο της Αθήνας το 1977 επιστρέφει (pics)

Η Τζίνα Χάρις το 1977 ήταν μία 14χρονη Αμερικανίδα που ζούσε στο Ισφαχάν του Ιράν με τους γονείς της, που εργάζονταν εκεί. Ηταν αθλήτρια του στίβου και πιάνοντας το όριο που είχε θέσει ο προπονητής της, ταξίδεψε στην Αθήνα, για να πάρει μέρος στο Μαραθώνιο.

Ωστόσο, όταν ήρθε στην Ελλάδα δεν της επέτρεψαν να εγγραφεί στον αγώνα επειδή ήταν ανήλικη. Δεν το έβαλε κάτω και αποφάσισε να κόψει τα μαλλιά της για να τρέξει ως αγόρι, καταφέρνοντας τελικά να ξεπεράσει το εμπόδιο της εγγραφής.

Η Τζίνα, μητέρα τριών παιδιών και κάτοικος του Νιου Τζέρσεϊ στις ΗΠΑ, επιστρέφει και πάλι στην Αθήνα για να συμμετάσχει στον 43^ο Αυθεντικό Μαραθώνιο με στόχο να εκπληρώσει το όνειρο που είχε όταν ήταν 14 ετών και δεν κατάφερε να πραγματοποιήσει: να τερματίσει στον Μαραθώνιο της Αθήνας. Αυτή τη φορά τρέχοντας μαζί με τον σύζυγο και τον ένα γιο της.

Η Τζίνα Χάρις αποκάλυψε στο ΙΝ την απίστευτη ιστορία της, την επίθεση που δέχθηκε κατά τη διάρκεια του αγώνα το 1977 επειδή ήταν γυναίκα και την μεγάλη επιστροφή της. Μια ιστορία που αξίζει να διαβάσετε ως το τέλος με την αφήγηση να είναι δική της!

«Πριν ακόμη ξημερώσει, τα λεωφορεία μάς μετέφεραν από την Αθήνα στον Μαραθώνα, όπου ο δρόμος μάς περίμενε μέσα στο απαλό φως της αυγής και οι δρομείς συγκεντρώνονταν σε μικρές ομάδες, γεμάτες νευρικότητα και ανυπομονησία. Οι άνδρες έκαναν διατάσεις, τακτοποιούσαν τους αριθμούς συμμετοχής τους και χτυπούσαν τα πόδια τους στο έδαφος για να αντιμετωπίσουν το κρύο. Στεκόμουν ανάμεσά τους, φορώντας χειροποίητα παπούτσια τρεξίματος από το παζάρι του Ισφαχάν, προσπαθώντας να ηρεμήσω την καρδιά μου που χτυπούσε δυνατά. Μπροστά μας απλωνόταν η αυθεντική μαραθώνια διαδρομή, ο πιο ιστορικός δρόμος στον κόσμο του τρεξίματος. Εκείνο το πρωινό, όμως, ήταν επίσης ένα μέρος όπου δεν θα έπρεπε να βρίσκομαι.

Κοιτάζοντας γύρω μου, έβλεπα μόνο άνδρες και έναν αγώνα που είχε σχεδιαστεί αποκλειστικά για εκείνους. Ακόμη και οι πιο βασικές οργανωτικές λεπτομέρειες το καθιστούσαν σαφές. Δεν υπήρχαν εγκαταστάσεις για γυναίκες, δεν υπήρχε ιδιωτικότητα, ούτε κάποια ένδειξη ότι οι διοργανωτές είχαν φανταστεί πως ένα κορίτσι θα μπορούσε να βρίσκεται στη γραμμή εκκίνησης. Οι συναθλητές μου έκαναν ό,τι μπορούσαν για να με προστατεύσουν από τα βλέμματα και εγώ προσπαθούσα να συγκεντρωθώ στον δρόμο, αντί να σκέφτομαι την αντίφαση του να βρίσκομαι εκεί.

Ήμουν μόλις 14 ετών, Αμερικανίδα που ζούσε στο Ισφαχάν του Ιράν, όπου ο πατέρας μου εργαζόταν ως μηχανικός και η μητέρα μου ήταν δασκάλα. Μέχρι τότε, γνώριζα τον εαυτό μου απλώς ως δρομέα. Συμμετείχα σε αγώνες ανωμάλου δρόμου και στίβου και, όπως συμβαίνει με πολλά νεαρά παιδιά που ασχολούνται με τον αθλητισμό, δεν είχα ακόμη αντιληφθεί τη διαφορά ανάμεσα σε κάτι που είναι δύσκολο και σε κάτι που ο κόσμος θεωρεί αδύνατο για ένα κορίτσι.

Το ταξίδι είχε ξεκινήσει ύστερα από μια πρόσκληση του προπονητή μου, Steve Tekesky. Μας είχε πει ότι, εάν κάποιος από εμάς κατάφερνε να πιάσει το όριο πρόκρισης και οι οικογένειές μας μπορούσαν να υποστηρίξουν οικονομικά το ταξίδι, θα μας πήγαινε στην Αθήνα για να τρέξουμε στον Μαραθώνιο. Για μένα, η ιδέα έμοιαζε σχεδόν μυθική: μια έφηβη να διασχίζει χώρες και ηπείρους για να αγωνιστεί στην αυθεντική μαραθώνια διαδρομή. Δεν αμφέβαλα ούτε στιγμή ότι, αν κατάφερνα να προκριθώ, θα έτρεχα.

Οι προπονήσεις μας στο Ιράν είχαν κάνει αυτό το όνειρο να μοιάζει εφικτό. Τρέχαμε σε χωματόδρομους μέσα στην περσική έρημο, περνούσαμε δίπλα από φιστικιές, αρδευτικά κανάλια, ανοιχτές εκτάσεις και χωριά πέρα από το μικρό σχολείο μας. Ο προπονητής μας, Steve Tekesky, είχε το χάρισμα να μετατρέπει τις δυσκολίες σε περιπέτεια. Μία από τις αγαπημένες του προπονήσεις ήταν ένα είδος κυνηγητού, σαν το παιχνίδι «αλεπού και λαγωνικά»: ένας γρήγορος δρομέας ξεκινούσε νωρίτερα, σημαδεύοντας τη διαδρομή με μικρά κομμάτια κορδέλας, ενώ οι υπόλοιποι προσπαθούσαμε να τον φτάσουμε. Τότε το αντιμετωπίζαμε σαν παιχνίδι. Εκ των υστέρων, αποδείχθηκε η ιδανική προετοιμασία για το απρόβλεπτο που θα συναντούσα στην Αθήνα.

Για να κερδίσουμε το ταξίδι, έπρεπε να ολοκληρώσουμε μια χρονομετρημένη διαδρομή δέκα μιλίων σε λιγότερο από 83 λεπτά. Δεν είχα τρέξει ποτέ ξανά δέκα μίλια, αλλά τα αγόρια της ομάδας το έκαναν, οπότε αποφάσισα να το κάνω κι εγώ. Το σχέδιό μου ήταν απλό: να μείνω κοντά τους, να συνεχίσω να τρέχω και να τερματίσω. Όταν πέρασα τη γραμμή του τερματισμού, ο προπονητής μου με ενημέρωσε ότι είχα πιάσει το όριο πρόκρισης. Οι γονείς μου βρήκαν τρόπο να κάνουν το ταξίδι πραγματικότητα και σύντομα βρέθηκα καθ’ οδόν για την Ελλάδα, πιστεύοντας ότι θα ήμουν μία από τις αθλήτριες που θα έτρεχαν γράφοντας ιστορία.

Αυτή η πεποίθηση κατέρρευσε κατά τη διαδικασία των εγγραφών, όταν ο προπονητής μου επέστρεψε με μια απογοητευτική είδηση: επρόκειτο για έναν αγώνα αποκλειστικά για άνδρες και οι γυναίκες δεν επιτρεπόταν να συμμετάσχουν. Μέχρι τότε, δεν είχα βρεθεί ποτέ αντιμέτωπη με ένα εμπόδιο που βασιζόταν αποκλειστικά στο φύλο. Είχα ταξιδέψει τόσο μακριά θεωρώντας αυτονόητο ότι είχα θέση στη γραμμή εκκίνησης. Ξαφνικά, μου έλεγαν ότι η προπόνησή μου, η προσπάθειά μου και το δικαίωμά μου να δοκιμάσω δεν είχαν καμία σημασία, επειδή ήμουν κορίτσι.

Τηλεφώνησα στον πατέρα μου κλαίγοντας. Με άκουσε και στη συνέχεια μου είπε κάτι που άλλαξε την πορεία του ταξιδιού. Δεν αναγνώριζε την κόρη του σε εκείνη που ήταν έτοιμη να αποδεχθεί τόσο εύκολα ένα «όχι». Εκείνη η συζήτηση άλλαξε τη στάση μου. Επιστρέφοντας στο ξενοδοχείο, η μικρή μας ομάδα άρχισε να αναζητά λύση. Αν ο αγώνας δεν δεχόταν ένα κορίτσι, ίσως να δεχόταν ένα αγόρι με το όνομα Gino.

Τα μακριά μαλλιά μου κόπηκαν κοντά. Συζητήσαμε πώς θα έπρεπε να εμφανιστώ, πώς θα περνούσα από τη διαδικασία εγγραφής και πώς θα μπορούσα να τραβήξω όσο το δυνατόν λιγότερο την προσοχή. Στα 14 μου ήμουν ακόμη μικροκαμωμένη και χωρίς ανεπτυγμένα χαρακτηριστικά, και εκείνη τη στενή, παράλογη στιγμή αυτό αποδείχθηκε το πλεονέκτημά μου.

Στους χώρους συγκέντρωσης των δρομέων πριν από την εκκίνηση, ένας αθλητής μού χάρισε ένα κλαδί ελιάς. Μια υπέροχη παράδοση. Όταν δόθηκε το σύνθημα της εκκίνησης, ξεκίνησα να τρέχω.

Η αγωνία των προηγούμενων ημερών έδωσε τη θέση της στον γνώριμο ρυθμό της προσπάθειας. Αναπνοή. Διασκελισμός. Δρόμος. Δεν είχα αγωνιστεί ποτέ σε απόσταση μεγαλύτερη των δέκα μιλίων και, φυσικά, δεν είχα προπονηθεί για τα 42,195 χιλιόμετρα. Ακολούθησα τη μοναδική στρατηγική που γνώριζα: σταθερό, υπομονετικό τρέξιμο προς τα εμπρός.

Η διαδρομή ήταν ταυτόχρονα εξαντλητική και πανέμορφη. Περνούσαμε μέσα από χωριά, όπου οι κάτοικοι μας προσέφεραν νερό σε ποτήρια και κουβάδες. Καθώς οι δρομείς λιγόστευαν, οι συναθλητές μου προχωρούσαν μπροστά. Όλο και συχνότερα βρισκόμουν μόνη, τρέχοντας μέσα σε μια ιστορία πολύ μεγαλύτερη από αυτή που μπορούσα τότε να αντιληφθώ. Τελικά, όλοι όσοι βρίσκονταν γύρω μου γνώριζαν ότι ήμουν κορίτσι.

Περίπου στα μισά της διαδρομής, βρισκόμουν κοντά στο τέλος της κατάταξης, μαζί με έναν ακόμη δρομέα. Πίσω μας ακολουθούσαν ένα αστυνομικό αυτοκίνητο, ένα ασθενοφόρο και το λεωφορείο που περισυνέλεγε τους τελευταίους δρομείς, κρατώντας την κυκλοφορία προς την Αθήνα σε αναμονή. Μέχρι εκείνη τη στιγμή, τα πόδια μου πονούσαν αφόρητα. Κάθε βήμα έστελνε ένα κύμα πόνου σε ολόκληρο το σώμα μου. Παρ’ όλα αυτά, συνέχισα.

Τότε, ένας άνδρας που φορούσε λευκή ιατρική μπλούζα έτρεξε προς το μέρος μου και προσπάθησε να με σταματήσει, τραβώντας με από το χέρι και εμποδίζοντάς με να συνεχίσω. Με βαριά προφορά στα αγγλικά επέμενε ότι τα κορίτσια δεν έπρεπε να τρέχουν. Με προειδοποιούσε ότι θα προκαλούσα ζημιά στον εαυτό μου αν συνέχιζα. Τραβήχτηκα και φώναξα για βοήθεια. Οι δρομείς που βρίσκονταν κοντά μου παρενέβησαν και τον ανάγκασαν να απομακρυνθεί. Ήταν μια τρομακτική εμπειρία. Ήταν όμως και μια στιγμή που ξεκαθάρισε τα πάντα μέσα μου. Ο αγώνας δεν αφορούσε πλέον μόνο την απόσταση. Αφορούσε την άρνηση να εγκαταλείψω.

Κατάφερα να συνεχίσω για αρκετά ακόμη μίλια, προτού ο πόνος στα πόδια μου γίνει ανυπόφορος. Εκείνη την ημέρα δεν έφτασα στον τερματισμό. Για χρόνια, αυτό έμεινε μέσα μου, όχι ως αποτυχία, αλλά ως μια υπόθεση που είχε μείνει ανολοκλήρωτη.

Πέρασαν περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες προτού τρέξω ξανά σε μαραθώνιο. Όταν τερμάτισα στον Μαραθώνιο της Νέας Υόρκης το 2018, δεν ολοκλήρωνα απλώς έναν αγώνα. Επέστρεφα σε μια υπόσχεση που είχα δώσει στον εαυτό μου όταν ήμουν ακόμη ένα μικρό κορίτσι.

Τώρα, καθώς η Αθήνα βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο των σκέψεών μου, σκέφτομαι λιγότερο όσα μου αρνήθηκαν το 1977 και περισσότερο όσα ανακάλυψε εκείνη η νεαρή δρομέας. Έμαθε ότι το θάρρος δεν εκφράζεται πάντα με δυνατή φωνή. Ότι οι κανόνες δεν είναι πάντα δίκαιοι. Και ότι μερικές από τις πιο σημαντικές κούρσες είναι εκείνες στις οποίες δεν επιτρέπεται να συμμετάσχεις.

Γι’ αυτό η Αθήνα επιστρέφει διαρκώς στη σκέψη μου, πρώτα ως μια διαδρομή που δεν ολοκλήρωσα και έπειτα ως μια ιδέα: το πρώτο φως της ημέρας, το κλαδί ελιάς, η μακρά διαδρομή που απλωνόταν μπροστά μου και η επίγνωση ότι έτρεχα μέσα σε έναν κόσμο που δεν είχε ακόμη κάνει χώρο για τις γυναίκες. Οι σκέψεις και οι προβληματισμοί ήρθαν αργότερα. Το μάθημα, όμως, είχε ήδη δοθεί μέσα από την ίδια την πράξη. Μερικές φορές, ο αγώνας είναι ολόκληρη η ιστορία. Και μερικές φορές, το να πάρεις απλώς τη θέση σου στη γραμμή εκκίνησης αποτελεί από μόνο του μια πράξη αντίστασης.

MUST READ

Ολυμπιακός: Με αλλαγές και «φρέσκα» πρόσωπα απέναντι στον ΠΑΟΚ

Θα βρίσκομαι στη γραμμή εκκίνησης στις 8 Νοεμβρίου και, ελπίζω, αυτή τη φορά και στη γραμμή του τερματισμού. Ένας τερματισμός που χρειάστηκε 49 χρόνια για να έρθει.»