Η Τουρκία επιστρέφει σε σκληρή γραμμή – Η κατασπατάληση των «ήρεμων νερών» και ο κίνδυνος νέου γύρου έντασης

Αργά αλλά σταθερά η Τουρκία επιχειρεί να διαταράξει τα ήρεμα νερά και αυτή τη φορά με τετελεσμένα που θα μπορούσαν να έχουν ιδιαίτερα σοβαρές συνέπειες για την Ελλάδα.

Η ανακήρυξη των δύο θαλάσσιων πάρκων αλλά και τα όσα μπορεί να φέρει το νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα», όπως επισημαίνουν διπλωμάτες στο in δεν αφορά πλέον τις σχέσεις των δύο χωρών αποκλειστικά σε διπλωματικό επίπεδο, αλλά κυρίως δημιουργεί ερωτήματα για το τι μέλλει γενέσθαι και στο πεδίο, κάτι το οποίο εξαρτάται από το αν και σε ποιο βαθμό η Τουρκία θα θελήσει να υπερασπιστεί τα όσα ανακηρύσσει.

Όπως τονίζουν αναλυτές δε για την Άγκυρα το νομοσχέδιο που θα έρθει στην τουρκική Εθνοσυνέλευση το Οκτώβριο – το αργότερο – είναι κάτι που επεξεργάζονται επί σειρά ετών και θα είναι η δική τους ολοκληρωμένη απάντηση στο νόμο Μανιάτη.

Τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα

Η Τουρκία ανακήρυξε δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» στο ΒΑ Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, τα οποία εκτείνονται και πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων.

Όπως υπογραμμίζει το ΥΠΕΞ στην ανακοίνωση του «γτο μέτρο που τα εν λόγω πάρκα καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα, η εγκαθίδρυσή τους είναι παράνομη, καθώς κανένα Κράτος δεν έχει δικαίωμα, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, να προβαίνει μονομερώς στην εγκαθίδρυση θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών σε περιοχές εκτός εθνικής δικαιοδοσίας. Περαιτέρω, τα εν λόγω θαλάσσια πάρκα είναι παράνομα και στο βαθμό που εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Πρόκειται, συνεπώς, για ενέργεια, η οποία δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα τόσο ως προς τα διεθνή ύδατα, όσο και ως προς τα δικαιώματά μας στην ελληνική υφαλοκρηπίδα».

Και σημειώνει ότι «η μονομερής θέσπιση από την Τουρκία «εθνικών» θαλάσσιων πάρκων και σε περιοχές εκτός δικαιοδοσίας της δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα, ούτε να επηρεάσει καθ’ οιονδήποτε τρόπο δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο».

Ωστόσο όπως επισημαίνουν διπλωμάτες και αναλυτές που παρακολουθούν τις εξελίξεις το ίδιο αφήγημα υπήρξε και με το τουρκολιβυκό μνημόνιο, ωστόσο αυτό που επί της ουσίας το κατέστησε μη εφαρμόσιμο ήταν η συμφωνία οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών Ελλάδας – Αιγύπτου.

Ο κίνδυνος η Τουρκία να ανακηρύξει μονομερώς ΑΟΖ

Σύμφωνα με δε τον καθηγητή διεθνούς δικαίου Πέτρο Λιάκουρα (ραδιόφωνο ΕΡΤ) η επιλογή των θαλάσσιων πάρκων δεν είναι επίσης τυχαία, αφού επιλέχθηκαν περιοχές που αποτυπώνουν την αρχή και το τέλος των συνόρων με την Τουρκία, του Βορείου Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.

Ο Λιάκουρας υπενθυμίζει την πρόθεση της Τουρκίας να κάνει οριοθέτηση με την Αίγυπτο και σημειώνει ότι μέχρι τότε θέλει αυτή την περιοχή να την κλείσει για περιβαλλοντικούς λόγους, να την εντάξει σε μία ΑΟΖ την οποία θα θεσπίσει μονομερώς άμα τη δυνάμει του νόμου, για τη Γαλάζια Πατρίδα. Να είναι δηλαδή αυτά τα πάρκα ένας προπομπός μίας εκτεταμένης ΑΟΖ, ως αποτέλεσμα του τουρκικού νομοσχεδίου για τη Γαλάζια Πατρίδα, το οποίο ενδεχομένως θα δίνει την εξουσιοδλοτηση στον τούρκο πρόεδρο να οριοθετήσει θαλάσσιες ζώνες μονομερώς.

Και σημειώνει ότι η Τουρκία ακολουθεί την τακτική του creeping jurisdiction, δηλαδή της προοπτικής μετατροπής ζωνών περιβαλλοντικής προστασίας σε στρατηγικές εάν αυτές προστεθουν στο πακέτο των θαλάσσιων κυριαρχικών δικαιωμάτων του επίμαχου νομοσχεδίου.

Επισημαίνεται δε ότι ο κίνδυνος από την ανακήρυξη της ΑΟΖ, από την Τουρκία είναι ένα τετελεσμένο, το οποίο θα στραφεί σε βάρος των διεκδικήσεων της Ελλάδας, περιορίζοντας μια περιοχή την οποία σήμερα μπορούμε να την επικαλούμαστε ότι μπορούμε να την οριοθετήσουμε, με την Άγκυρα να την ονομάζει δική της.

Πολλαπλάσια αποτελέσματα από την ανακήρυξη των θαλάσσιων πάρκων

Η κίνηση των θαλάσσιων πάρκων εκτιμάται ότι θα έχει πολλαπλάσια αποτελέσματα, αφού – μεταξύ άλλων και παρά τους όποιους ισχυρισμούς της Άγκυρας – επηρεάζει και τη ναυσιπλοΐα αφού την απομονώνεις. Ακόμα επηρεάζεται σημαντικά η ελεύθερη αλιεία η οποία γίνεται πέριξ των νησιών που επηρεάζονται από τα θαλάσσια πάρκα από έλληνες ψαράδες. Συνέπειες που φτάνουν μέχρι την επιστημονική έρευνα και την πόντιση καλωδίων.

Και σύμφωνα με τον Λιάκουρα η Άγκυρα με αυτό τον τρόπο επιχειρεί να ενθυλακώσει τα νησιά, να τα απομονώσει και να τα απομονώσει με τρόπο θα τα καθιστά ευάλωτα. Κάτι που συμβάλλει και στο αφήγημα περί αποστρατικοποίηση των νησιών με τελικό στόχο η Άγκυρα να έχει λόγο για ότι λαμβάνει χώρα στο Αιγαίο, αλλά και να ελέγχει τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ορατός κίνδυνος έντασης

Τον κίνδυνο η Άγκυρα να προχωρήσει σε μονομερή ανακήρυξη ΑΟΖ επισημαίνουν και οι διπλωμάτες, οι οποίοι τονίζουν ότι αναβαθμίζει τις τουρκικές διεκδικήσεις και καθιστά ορατό το ενδεχόμενο η Τουρκία να θελήσει να υπερασπιστεί και στρατιωτικά την περιοχή, αυξάνοντας την πιθανότητα έντασης και θερμού επεισοδίου.

Για τον Πέτρο Λιάκουρα δε η Ελλάδα έχει δικαίωμα να απαιτήσει από την Τουρκία να ανακαλέσει, όχι μόνο χάριν των δικών της συμφερόντων αλλά χάριν του δημοσίου διεθνούς συμφέροντος, που είναι η ανοικτή– η προστασία της ανοικτής θάλασσας και η προστασία όλων των ελευθερί- ελεύθερων χρήσεων που προκύπτουν από την ανοικτή θάλασσα.Τονίζοντας ότι έφτασε η ώρα για την Αθήνα να πει «μέχρι εδώ».

Αξίζει να σημειωθεί ότι για την Άγκυρα οι κινήσεις ακολουθούν μία συγκεκριμένη μεθοδολογία και έρχονται με μικρά βήματα κάθε φορά τα οποία ωστόσο δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως αμελητέα και παρουσιάζονται ως απάντηση σε κινήσεις της Ελλάδας.

Τα τέσσερα μέτωπα

Πλέον η Αθήνα έχει να αντιμετωπίσει την Άγκυρα σε τέσσερα μέτωπα που αφορούν το νομοσχέδιο για τη Γαλάζια Πατρίδα, τα θαλάσσια πάρκα, την πόντιση καλωδίου και την κοινώς παραδεκτή διεθνή αναβάθμιση της Τουρκίας.

Χαρακτηρίζουν τις πληροφορίες που θέλουν τον Κυριάκο Μητσοτάκη να δέχεται εισηγήσεις για επέκταση των χωρικών υδάτων αυστηρά νότια της Κρήτης στα 12 ναυτικά μίλια ως επικοινωνιακού χαρακτήρα αφού είναι μία κίνηση η οποία δεν αφορά και δεν επηρεάζει την Τουρκία.

Σημειώνουν ότι οι οπαδοί της πολιτικής Μητσοτάκη θέλουν να εξασφαλίζουν μεν ότι δεν θα γίνει πόλεμος ή θερμό επεισόδιο με την Τουρκία, αλλά με κάποιο τρόπο να επικοινωνούν ότι η Ελλάδα δεν υποχωρεί και προβάλλει αντίσταση. Ωστόσο όπως λένε, αυτό συνιστά επικοινωνιακή διαχείριση των εξελίξεων και δεν τις αντιμετωπίζει.

Λύση η επιστροφή στις διερευνητικές;

Διπλωμάτες τονίζουν ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να επαναφέρει τις διερευνητικές και να φέρει το ζήτημα στην ΕΕ, ζητώντας ευρωπαϊκές κυρώσεις. Σημειώνοντας ότι ο πολιτικός διάλογος που αντικατέστησε τις διερευνητικές επαφές, έδωσε τη δυνατότητα να μην συζητείται το θέμα των θαλασσίων ζωνών, αλλά να μένει πίσω, με τον πολιτικό διάλογο να εστιάζει σε ζητήματα που δεν μπορούν να υποβαθμιστούν όπως το μεταναστευτικό και άλλα, αλλά να μην αγγίζει το φλέγον.

Σε αυτό το πλαίσιο εκτιμούν ότι κατασπαταλήθηκε πολύτιμος χρόνος, από το 2023 και δεν αξιοποιήθηκε το διάστημα των «ήρεμων νερών» με πρωτοβουλίες και διάλογο επί της ουσίας που θα δυσκόλευαν την Άγκυρα να προχωρήσει ενδεχομένως σε επεισόδιο.

Στο ίδιο πλαίσιο θεωρούν πως θα έπρεπε να έχει υπάρξει μία σοβαρή καμπάνια της Αθήνας σε Λιβύη, Αίγυπτο και Τουρκία, με στόχο την οριοθέτηση, κάτι που επίσης δεν έγινε και έκανε την Διακήρυξη των Αθηνών να φέρει μεν ελαχιστοποίηση παραβιάσεων και υπερπτήσεων, οφέλη στο μεταναστευτικό, αλλά δεν έγινε το βήμα από την κυβέρνηση να την αξιοποιήσει ώστε να φέρει την Τουρκία στο τραπέζι των ουσιαστικών συνομιλιών, κάτι που η Άγκυρα χρεώνει στην απροθυμία της Αθήνας.

MUST READ

Στην Αθήνα για τον Ολυμπιακό ο Γκονζάλες: «Τιμή μου να αγωνιστώ για τον μεγαλύτερο σύλλογο της Ελλάδας» (pics, vids)

Ενώ τονίζουν για ακόμα μία φορά ότι οι κινήσεις της Αθήνας επιβάλλεται να είναι ψύχραιμες και αποφασιστικές, με τρόπο που θα δίνουν ηχηρή απάντηση στην Άγκυρα, αλλά δεν θα επιτρέπουν και τους κενούς περιεχομένου επικοινωνιακούς εντυπωσιασμούς προς ψηφοθηρική αξιοποίηση και μόνο.