Αττική: Η «αόρατη» απειλή που αναστάτωσε τα νότια προάστια – Όλο το παρασκήνιο για την έντονη οσμή

Σε κατάσταση επιχειρησιακού συναγερμού τέθηκαν οι κρατικές υπηρεσίες, οι τεχνικοί φορείς και οι μηχανισμοί πολιτικής προστασίας, εξαιτίας ενός πρωτοφανούς και εξαιρετικά αινιγματικού φαινομένου που εκτυλίχθηκε στην πρωτεύουσα. Μια έντονη, ασυνήθιστη και ανυπόφορη οσμή κάλυψε για πολλές ώρες ένα τεράστιο γεωγραφικό τμήμα των νοτίων προαστίων στην Αττική, προκαλώντας έντονη ανησυχία, εκνευρισμό και σύγχυση στους κατοίκους της περιοχής, οι οποίοι προσπαθούσαν να καταλάβουν τι ακριβώς συμβαίνει και αν διατρέχει κίνδυνο η υγεία τους.

Από τις παραθαλάσσιες ζώνες και τα κοσμοπολίτικα θέρετρα μέχρι τις πιο πυκνοκατοικημένες συνοικίες του λεκανοπεδίου, οι αναφορές των πολιτών ήταν συνεχείς και καταιγιστικές. Τα τηλεφωνικά κέντρα των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης, της Πυροσβεστικής, αλλά και των εταιρειών διαχείρισης κρίσιμων υποδομών πήραν κυριολεκτικά φωτιά από δεκάδες κλήσεις έντρομων πολιτών. Παρά τις πολύωρες, εξονυχιστικές έρευνες και τα διαδοχικά «μπλόκα» των τεχνικών κλιμακίων, η προέλευση της μυστηριώδους οσμής παρέμενε μέχρι αργά το βράδυ ένα άλυτο μυστήριο, αφήνοντας ανοιχτά και αναπάντητα ερωτήματα για την πηγή της ρύπανσης.

Διαβάστε επίσης: «Αυτές είναι οι τρεις προτάσεις που έχουν γίνει στον Μοντέρο»

Τα σενάρια για την μυρωδιά στα νότια προάστια στην Αττική

Το πρώτο και κύριο βάρος των ερευνών έπεσε, όπως ήταν φυσικό, στις μεγάλες ενεργειακές εγκαταστάσεις της Αττικής. Η ιδιαίτερη χημική φύση της οσμής δημιούργησε από τα πρώτα λεπτά έντονους φόβους για μια πιθανή, εκτεταμένη διαρροή φυσικού αερίου ή κάποιου άλλου παραγώγου καυσίμου, γεγονός που θα μπορούσε να εγκυμονεί τεράστιους κινδύνους για την ασφάλεια των πολιτών.

Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρέθηκαν άμεσα οι κρίσιμες υποδομές του ΔΕΣΦΑ (Διαχειριστής Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου). Ωστόσο, η εταιρεία προχώρησε σε κατηγορηματική διάψευση των σεναρίων που συνέδεαν το περιστατικό με τις εγκαταστάσεις της στη Ρεβυθούσα, επισημαίνοντας με επίσημη ανακοίνωση ότι από τους αυστηρούς ελέγχους δεν προέκυψε η παραμικρή ένδειξη τεχνικού προβλήματος.

Την ίδια ώρα, η ENAON EDA (πρώην ΕΔΑ Αττικής), ως διαχειρίστρια του δικτύου διανομής φυσικού αερίου στην πρωτεύουσα, κινητοποίησε άμεσα ειδικά τεχνικά συνεργεία. Τα κλιμάκια πραγματοποίησαν επιτόπιους και προληπτικούς ελέγχους στις περιοχές όπου καταγράφηκαν οι περισσότερες αναφορές, χρησιμοποιώντας μάλιστα υπερσύγχρονα, ειδικά οχήματα ανίχνευσης διαρροών υψηλής ευαισθησίας, χωρίς όμως να εντοπιστεί καμία απολύτως βλάβη στο αστικό δίκτυο.

Καθώς το σενάριο του φυσικού αερίου άρχισε να απομακρύνεται, οι πρώτες τεχνικές εκτιμήσεις των ειδικών μετατοπίστηκαν. Η μυρωδιά έδειχνε να σχετίζεται περισσότερο με υδρογονάνθρακες, υγραέριο (LPG) ή κάποια άλλη βαριά πετρελαϊκή ένωση, παρά με το τυπικό δίκτυο του φυσικού αερίου.

Για τον λόγο αυτό, οι έρευνες των αρχών επεκτάθηκαν αμέσως σε άλλες μεγάλες ενεργειακές εγκαταστάσεις που σχετίζονται με την επεξεργασία, τη μεταφόρτωση και την αποθήκευση καυσίμων. Στο μικροσκόπιο των ελεγκτών μπήκαν τα διυλιστήρια της περιοχής.

Οι υπεύθυνοι των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων στο Θριάσιο πεδίο έσπευσαν επίσης να διαψεύσουν οποιαδήποτε πιθανή εμπλοκή με το συμβάν, ξεκαθαρίζοντας ότι η λειτουργία τους εξελίσσεται απόλυτα ομαλά και δεν έχει καταγραφεί κανένα τεχνικό περιστατικό ή διαρροή που θα μπορούσε να δικαιολογήσει την ατμοσφαιρική επιβάρυνση στα νότια προάστια. Παρά τις διαδοχικές διασταυρώσεις των στοιχείων, κανένα από τα βασικά ενεργειακά σενάρια δεν στάθηκε ικανό να δώσει λύση στο γρίφο.

Η τεράστια γεωγραφική εξάπλωση του φαινομένου, αλλά και η ιδιαίτερη ένταση με την οποία εμφανίστηκε η οσμή σε ολόκληρη την παραλιακή ζώνη στην Αττική, ανάγκασε τις αρχές να στρέψουν το βλέμμα τους προς τη θάλασσα. Εξετάστηκε με μεγάλη προσοχή το ενδεχόμενο μιας θαλάσσιας ρύπανσης, η οποία λόγω των ανέμων μετέφερε τις αναθυμιάσεις στη στεριά.

Στο κάδρο των ερευνών μπήκε η κίνηση των διερχόμενων πλοίων μεταφοράς αερίων (LNG/LPG carriers) ή άλλων χημικών φορτίων που κινούνταν στον θαλάσσιο άξονα του Σαρωνικού Κόλπου. Υπήρξε η υποψία ότι κάποιο πλοίο ίσως προχώρησε σε παράνομη ή ατυχή έκλυση αερίων κατά τη διάρκεια του πλου του. Ωστόσο, οι λιμενικές αρχές δεν είχαν καμία επίσημη αναφορά για ναυτικό ατύχημα ή ύποπτο περιστατικό στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή, αφήνοντας και αυτό το σενάριο μετέωρο.

Εκτός από τις ενεργειακές υποδομές, οι αρχές έβαλαν στο στόχαστρο και τις μεγάλες εγκαταστάσεις περιβαλλοντικής διαχείρισης και επεξεργασίας αποβλήτων. Το μεγαλύτερο βάρος δόθηκε, όπως αναμενόταν, στο Κέντρο Επεξεργασίας Αστικών Λυμάτων της Ψυττάλειας, το οποίο αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα και πιο σύνθετα συστήματα διαχείρισης αστικών αποβλήτων σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Αρκετοί ειδικοί και τεχνικοί εξέφρασαν την εκτίμηση ότι η έντονη και «βαριά» οσμή θα μπορούσε να σχετίζεται με ξαφνικές εκπομπές αερίων ή κάποιο λειτουργικό, τεχνικό ζήτημα στις δεξαμενές της συγκεκριμένης μονάδας. Η αντίδραση όμως ήταν άμεση. Έγκυρες πηγές από την ΕΥΔΑΠ, η οποία έχει την απόλυτη ευθύνη για τη λειτουργία και τη συντήρηση των σχετικών υποδομών, απέκλεισαν κατηγορηματικά και με τον πλέον επίσημο τρόπο οποιαδήποτε σύνδεση του περιστατικού με το νησί της Ψυττάλειας, διαβεβαιώνοντας ότι η μονάδα λειτουργεί με βάση τα αυστηρότερα περιβαλλοντικά πρωτόκολλα.

Μετά τον καθολικό αποκλεισμό όλων των γνωστών και προφανών πηγών ρύπανσης (ΔΕΣΦΑ, Enaon EDA, διυλιστήρια, Ψυττάλεια, ΕΥΔΑΠ και θαλάσσιες μεταφορές), η έρευνα των αρχών πέρασε πλέον σε καθαρά επιστημονικό και εργαστηριακό επίπεδο. Καθώς οι αναφορές των πολιτών άρχισαν ευτυχώς να περιορίζονται και να φθίνουν από το απόγευμα και μετά, τα τεχνικά συνεργεία παρέμειναν σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής, ενώ τη σκυτάλη πήραν οι ειδικοί επιστήμονες και χημικοί.

Στο μικροσκόπιο των εργαστηρίων μπαίνει πλέον η χημική σύσταση του αέρα της περιοχής, προκειμένου να διαπιστωθεί αν επρόκειτο για:

Πτητικές Οργανικές Ενώσεις (VOCs) που εκλύθηκαν από κάποια άγνωστη βιομηχανική δραστηριότητα.

Κατάλοιπα συγκεκριμένων υδρογονανθράκων που μεταφέρθηκαν λόγω ειδικών μετεωρολογικών συνθηκών και θερμοκρασιακής αναστροφής.

Κάποια άλλη, σπάνια ατμοσφαιρική επιβάρυνση ή παράνομη απόρριψη χημικών αποβλήτων σε αστικό δίκτυο.

Μέχρι να εκδοθούν τα επίσημα και ασφαλή πορίσματα των χημικών αναλύσεων, η υπόθεση αυτή παραμένει ένα ανοιχτό και άκρως ανησυχητικό θρίλερ για την πρωτεύουσα. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η «αόρατη» οσμή κατάφερε να δοκιμάσει τα αντανακλαστικά του κρατικού μηχανισμού, αποδεικνύοντας ότι η προστασία της ατμόσφαιρας στο λεκανοπέδιο απαιτεί διαρκή εγρήγορση.

MUST READ

Η πρώτη σύσκεψη της επόμενης ημέρας – Πέντε ώρες στο Ρέντη ο Μεντιλίμπαρ

πηγή: athensmagazine.gr