Χωρίς κλιματισμό, χωρίς υποδομές: Γιατί η Κεντρική Ευρώπη δεν είναι προετοιμασμένη για τον επικείμενο καύσωνα

Όσο μπαίνουμε βαθιά στο καλοκαίρι, πολλές χώρες στην Ευρώπη που έχουν συνηθίσει σε ψυχρά κλίματα προβλέπεται ότι τις επόμενες ημέρες οι θερμοκρασίες θα φτάσουν τους 40 °C, ενώ οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τα νοσοκομεία και τα σχολεία ενδέχεται να βρεθούν υπό πίεση.

Οι θάνατοι από πνιγμό έχουν εκτοξευθεί στη Γαλλία, καθώς οι πολίτες σπεύδουν να δροσιστούν σε ποτάμια και κανάλια, ενώ χιλιάδες σπίτια έμειναν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα λόγω της έντονης ζέστης, η οποία προκάλεσε βλάβη στο βορειοδυτικό διαμέρισμα του Φινιστέρ.

Διαβάστε επίσης: Ποια είναι τα δεδομένα για τον Μπογκντάνοβιτς – Η απόφαση των Κλίπερς, οι πιθανότητες για ανταλλαγή και η… Euroleague

Η χώρα βίωσε την πιο ζεστή ημέρα από τότε που άρχισαν οι μετρήσεις την Τρίτη (23 Ιουνίου), με την εθνική μετεωρολογική υπηρεσία Météo-France να καταγράφει την καυτή θερμοκρασία των 44,3 °C στο Ποσσός – ενώ άλλες περιοχές, που βρίσκονται σε κόκκινο συναγερμό, ψήνονταν κάτω από πρωτοφανείς υψηλές θερμοκρασίες.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι Βρετανοί προετοιμάζονται για υψηλές θερμοκρασίες που φτάνουν έως και τους 38 °C – ενώ η χώρα έχει ήδη βιώσει την πιο ζεστή ημέρα Ιουνίου που έχει καταγραφεί ποτέ, αφού οι θερμοκρασίες έφτασαν τους 36,1 °C.

Εκατοντάδες σχολεία έχουν κλείσει λόγω ανησυχιών ότι οι μαθητές δεν θα είναι ασφαλείς σε κτίρια που θα έχουν γίνει φούρνοι.

Στην Ισπανία, οι θερμοκρασίες προβλέπεται να μειωθούν ελαφρώς, αλλά οι ζεστές θερμοκρασίες θα συνεχιστούν σύμφωνα με το Euronews.

Πρόκειται για μια πολυαναμενόμενη ανακούφιση, αφού η νότια Ανδαλουσία υπέφερε από θερμοκρασίες 44°C την Τρίτη.

Ωστόσο, οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν ότι ο ατμοσφαιρικός θόλος που «ψήνει» τη Δυτική Ευρώπη θα μετακινηθεί σύντομα προς τα ανατολικά – σε χώρες που είναι ακόμη λιγότερο προετοιμασμένες για την έντονη ζέστη.

Οι άνθρωποι συγκεντρώνονται σε μια κλιματιζόμενη αίθουσα ανοιχτή στο κοινό, εντός του δημαρχείου του 17ου διαμερίσματος, καθώς οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν στο Παρίσι, κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα που πλήττει το μεγαλύτερο μέρος της χώρας, στη Γαλλία, στις 25 Ιουνίου 2026

Ο καύσωνας της Ευρώπης αρχίζει να μετατοπίζεται

Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις του WFY24, οι θερμοκρασίες το Σαββατοκύριακο αναμένεται να φτάσουν τους 40 °C στη Βουδαπέστη και τους 39 °C στην Πράγα, 15 °C πάνω από τη μέση ημερήσια θερμοκρασία του Ιουνίου.

Η Μπρατισλάβα, στη Σλοβακία, επίσης προετοιμάζεται για μέγιστες θερμοκρασίες έως και 39 °C, δηλαδή 17 °C πάνω από τις μέσες ημερήσιες θερμοκρασίες, ενώ οι θερμοκρασίες στην περιοχή της Πεδιάδας του Δούναβη στη Βουλγαρία ενδέχεται να φτάσουν τους 41 °C την Κυριακή (28 Ιουνίου).

Όλες αυτές οι περιοχές θα βιώσουν τροπικές νύχτες το Σαββατοκύριακο, κατά τις οποίες η θερμοκρασία δεν θα πέσει κάτω από τους 20 °C σε διάστημα 24 ωρών.

Μπορεί η Κεντρική Ευρώπη να αντεπεξέλθει στον καύσωνα;

Ο καύσωνας στη Δυτική Ευρώπη έχει προκαλέσει εκτεταμένο χάος και δεκάδες θανάτους, παρά τις πολυετείς προσπάθειες των μεσογειακών χωρών να προετοιμαστούν για τέτοιες ακραίες συνθήκες.

Η Ισπανία, για παράδειγμα, διαθέτει πλέον ένα από τα μεγαλύτερα δίκτυα κλιματικών καταφυγίων στον κόσμο, προσφέροντας στις ευάλωτες κοινότητες ένα χώρο για να δροσιστούν και να ενυδατωθούν.

Έχει επίσης επιφέρει αλλαγές στις συνθήκες εργασίας σε εξωτερικούς χώρους, με στόχο την ενίσχυση της προστασίας των εργαζομένων, ενώ η κουλτούρα της «σιέστα» προσφέρει ανακούφιση από τις πιο ζεστές ώρες της ημέρας.

Στη Γαλλία, το Παρίσι αντιμετωπίζει το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας – όπου οι πόλεις παραμένουν πιο ζεστές από τις αντίστοιχες αγροτικές περιοχές – αφαιρώντας από τους δρόμους του το σκυρόδεμα και την άσφαλτο που παγιδεύουν τη θερμότητα.

Σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN), έχουν φυτευτεί περισσότερα από 100.000 δέντρα στο Παρίσι από το 2020, συμπεριλαμβανομένων 40.000 κατά τη διάρκεια του χειμώνα του 2023 – παρέχοντας στους πολίτες περισσότερη σκιά που σώζει ζωές.

Ο καύσωνας στην Ευρώπη ενδέχεται να προκαλέσει επίσης διακοπές ρεύματος.

Μια γυναίκα κρατά το μωρό της καθώς κάθεται κοντά σε έναν ανεμιστήρα στο Art4Space, ένα κοινοτικό κέντρο τέχνης όπου οι άνθρωποι μπορούν να βρουν καταφύγιο από τη ζέστη, ενώ η Βρετανία αντιμετωπίζει θερμοκρασίες-ρεκόρ που έχουν προκαλέσει διαταραχές στα σχολεία και στα δίκτυα μεταφορών, στο Λονδίνο της Βρετανίας, στις 24 Ιουνίου 2026.

Ποιες χώρες είναι πιο εκτεθειμένες;

Ωστόσο, μεγάλα τμήματα της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης παραμένουν δυστυχώς ανυπεράσπιστα απέναντι στις καυτές θερμοκρασίες, λόγω του συνήθως πιο δροσερού κλίματός τους.

«Τα προπολεμικά κτίρια από τοιχοποιία της Κεντρικής Ευρώπης και τα συγκροτήματα από τσιμεντένιες πλάκες της κομμουνιστικής εποχής έχουν πολύ υψηλή θερμική μάζα, αλλά δεν σχεδιάστηκαν ποτέ για να αποβάλλουν τη θερινή ζέστη», λέει η Ιωάννα Βεργίνη, ιδρύτρια του WFY24, στο Euronews Earth.

«Με ελάχιστη σκιά, περιορισμένο αερισμό και χωρίς ψύξη, απορροφούν θερμότητα κατά τη διάρκεια της ημέρας και την απελευθερώνουν στους εσωτερικούς χώρους μέχρι αργά τη νύχτα. Τα διαμερίσματα στους τελευταίους ορόφους είναι τα χειρότερα, και αυτά τα προκατασκευασμένα συγκροτήματα επισημαίνονται επανειλημμένα ως οι πιο ευάλωτες στη ζέστη κατοικίες της περιοχής».

Ο κλιματισμός, που μπορεί να σώσει ζωές κατά τη διάρκεια περιόδων καύσωνα, είναι επίσης πολύ λιγότερο διαδεδομένος στην Κεντρική Ευρώπη σε σύγκριση με πιο ηλιόλουστους προορισμούς της Μεσογείου – ακόμη και σε σύγκριση με τον χαμηλό αριθμό εγκαταστάσεων σε χώρες όπως η Γαλλία.

«Για τα περισσότερα νοικοκυριά της Κεντρικής Ευρώπης, η μόνη ανακούφιση είναι το άνοιγμα ενός παραθύρου τη νύχτα, και αυτή ακριβώς είναι η ανακούφιση που αφαιρεί αυτό το φαινόμενο», εξηγεί η Ιωάννα Βεργίνη.

Οι τροπικές νύχτες εμποδίζουν τους Ευρωπαίους να ξεφύγουν από τη ζέστη όταν δύει ο ήλιος, πράγμα που σημαίνει ότι ο οργανισμός έχει λιγότερες πιθανότητες να αναρρώσει κατά τη διάρκεια της νύχτας.

«Οι ζεστές νύχτες αποτελούν ανεξάρτητο παράγοντα θανάτων που σχετίζονται με τη ζέστη κατά τη διάρκεια των ευρωπαϊκών καυσώνων, παράλληλα με τις ημερήσιες κορυφές θερμοκρασίας και όχι ως δευτερεύον φαινόμενο σε σχέση με αυτές, ενώ πρόσφατες έρευνες υποδεικνύουν ακριβώς αυτά τα σύνθετα φαινόμενα που εκδηλώνονται τόσο την ημέρα όσο και τη νύχτα ως τα πιο επικίνδυνα», προσθέτει η Ιωάννα Βεργίνη.

Οι επιπτώσεις της ακραίας ζέστης

Η Βουλγαρία, η Ουγγαρία και η Τσεχία διατρέχουν πλέον τον κίνδυνο να επιβαρύνουν σοβαρά τα νοσοκομεία και τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, οι οποίες συνήθως αντιμετωπίζουν αυξημένη ζήτηση κατά τη διάρκεια έντονης ζέστης.

Όπως και στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα σχολεία και οι δημόσιοι φορείς που δεν διαθέτουν υποδομές ψύξης ενδέχεται επίσης να αναγκαστούν να κλείσουν ή να τροποποιήσουν το ωράριο λειτουργίας τους.

«Οι εργασίες στον κατασκευαστικό και τον αγροτικό τομέα στις πεδιάδες του Δούναβη, καθώς και το σιδηροδρομικό δίκτυο, αποτελούν τα συνήθη σημεία πίεσης στη λειτουργία», προειδοποιεί η Βεργίνη.

MUST READ

Κανένα… Problema: Ο πρωταθλητής και MVP Μοντέρο και το μπάσκετ (του) που εμπνέει (vids)

«Η ζέστη επιφέρει περιορισμούς στην ταχύτητα και κίνδυνο παραμόρφωσης των σιδηροτροχιών καθώς αυξάνεται η θερμοκρασία τους, και αρκετοί φορείς εκμετάλλευσης της Κεντρικής Ευρώπης έχουν ήδη επισημάνει μέτρα αντιμετώπισης της ζέστης κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου».