
Ένα πρωτοφανές σοκ ρευστότητας αναγκάζει το Κρεμλίνο να επιβάλει δραστικές περικοπές. Με το έλλειμμα να εκτροχιάζεται στα 77 δισ. δολάρια, η Μόσχα «παγώνει» κρίσιμες κρατικές δαπάνες για να συνεχίσει να χρηματοδοτεί τον πόλεμο, λέει το Bloomberg.
Σε καθεστώς αυστηρής δημοσιονομικής λιτότητας έχει εισέλθει η Ρωσία, καθώς μια πρωτοφανής κρίση ρευστότητας τον περασμένο Απρίλιο αποκάλυψε το δυσβάσταχτο πλέον κόστος του πολέμου στην Ουκρανία, σύμφωνα με το Bloomberg.
Η Μόσχα αναγκάστηκε να επιβάλει οριζόντιους και δραστικούς περιορισμούς στις κρατικές δαπάνες, επιχειρώντας να διαχειριστεί την άδεια κρατική κάσα και τις ασφυκτικές πιέσεις που συσσωρεύονται στη ρωσική οικονομία, η οποία εισέρχεται πλέον στον πέμπτο χρόνο αυτού του εξαντλητικού πολέμου.
Το ταμειακό κενό
Το καθεστώς έκτακτης ανάγκης επιβλήθηκε όταν ο υπουργός Οικονομικών, Αντόν Σιλουάνοφ, σήμανε τον κώδωνα του κινδύνου στον πρωθυπουργό Μιχαήλ Μισούστιν. Η προειδοποίησή του ήταν ξεκάθαρη: τα διαθέσιμα μετρητά δεν επαρκούσαν για την έγκαιρη καταβολή των τρεχουσών υποχρεώσεων του κράτους.
Τα υπόλοιπα του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού στο Δημόσιο Ταμείο κατέγραψαν ιστορικό αρνητικό ισοζύγιο της τάξης των 5,5 τρισεκατομμυρίων ρουβλίων (περίπου 65,3 δισ. δολάρια).
Το παράδοξο είναι ότι η συγκεκριμένη ταμειακή ασφυξία κορυφώθηκε σε μια περίοδο που τα ρωσικά έσοδα από το πετρέλαιο άγγιξαν υψηλό εξαμήνου, ωθούμενα από το ράλι των ενεργειακών τιμών εν μέσω της πολεμικής σύγκρουσης με το Ιράν.
Ασυνήθιστη συνθήκη
Όπως εξηγεί ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Όλεγκ Βιούγκιν, η καταγραφή αρνητικού ισοζυγίου στον ενιαίο λογαριασμό του Ταμείου αποτελεί ένα εξαιρετικά σπάνιο γεγονός.
Διαχρονικά, η ρωσική κυβέρνηση διατηρούσε σταθερά θετικά ταμειακά υπόλοιπα, προκειμένου να διασφαλίζεται η ομαλή χρηματοδότηση των δαπανών, επενδύοντας τα προσωρινά αδρανή κεφάλαια σε διάφορα χρηματοοικονομικά μέσα.
«Μαχαίρι» 35% στις δαπάνες
Προκειμένου να αποφευχθεί η πλήρης ταμειακή κατάρρευση, η κυβέρνηση προχώρησε σε επώδυνα μέτρα. Οι οριζόντιες περικοπές άγγιξαν το 35% σε όλους τους τομείς του προϋπολογισμού που δεν σχετίζονται άμεσα με τον πόλεμο.
Από το σκληρό «ψαλίδι» εξαιρέθηκαν μόνο οι στρατιωτικές δαπάνες, οι μισθοί του δημόσιου τομέα, τα βασικά κοινωνικά προγράμματα, η υποστήριξη των περιφερειακών αρχών και η εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους. Ταυτόχρονα, δόθηκε ρητή εντολή στις υπηρεσίες να προετοιμαστούν για μείωση προσωπικού κατά 15% και να αναβάλουν κάθε μη αναγκαία δαπάνη.
Εσωτερικές τριβές
Η οικονομική στενότητα έχει πυροδοτήσει έντονες εσωτερικές διαφωνίες. Αξιωματούχοι του υπουργείου Οικονομικών και της κεντρικής τράπεζας είχαν προειδοποιήσει εγκαίρως το Κρεμλίνο ότι η πορεία των πολεμικών δαπανών είναι μη βιώσιμη. Στον αντίποδα, στελέχη του υπουργείου Άμυνας πιέζουν για επιπλέον κεφάλαια.
Οι προειδοποιήσεις αυτές λαμβάνουν χώρα την ώρα που η Ουκρανία σφυροκοπά ρωσικές υποδομές με drones μεγάλου βεληνεκούς, με τον Βλαντίμιρ Πούτιν ωστόσο να υποβαθμίζει τον αντίκτυπό τους.
Δημοσιονομικός εκτροχιασμός
Αν και πηγές αναφέρουν ότι ο πόλεμος μπορεί να χρηματοδοτηθεί για μερικά ακόμη χρόνια, η μακροοικονομική εικόνα παραμένει ζοφερή. Το ρωσικό έλλειμμα έχει ήδη εκτιναχθεί στα 6,5 τρισεκατομμύρια ρούβλια, ποσό που αντιστοιχεί σε 77,2 δισεκατομμύρια δολάρια ή στο 2,8% του ρωσικού ΑΕΠ.
Το νούμερο αυτό ξεπερνά κατά πολύ τον αρχικό στόχο του 1,6% που είχε τεθεί για το 2026. Το υπουργείο Οικονομικών απέδωσε εν μέρει την αύξηση στην εμπροσθοβαρή κατανομή δαπανών, ωστόσο η ρωσική βουλή ψήφισε εσπευσμένα τροπολογίες, επιτρέποντας στην κυβέρνηση να αυξάνει τις δαπάνες χωρίς προηγούμενη έγκριση.
Οι ζοφερές προβλέψεις
Τα έκτακτα μέτρα λιτότητας κατάφεραν απλώς να αποτρέψουν το εφιαλτικό σενάριο του Απριλίου, το οποίο προέβλεπε ότι το έλλειμμα θα άγγιζε τα 9 τρισεκατομμύρια ρούβλια (107 δισ. δολάρια) ή το 3,8% του ΑΕΠ μέχρι τα τέλη Ιουνίου.
Σύμφωνα με τις εσωτερικές προβολές, το έλλειμμα είναι απίθανο να μειωθεί μέχρι το τέλος του έτους, ενώ για το 2027 αναμένεται να κυμανθεί μεταξύ 3,2% και 3,8%.
Εφόσον επαληθευτεί αυτό το ανώτατο όριο, το ρωσικό έλλειμμα θα επιστρέψει στα ιστορικά υψηλά της πανδημίας του 2020. Εγκλωβισμένο σε έναν πόλεμο χωρίς ορατό τέλος, το Κρεμλίνο στρέφεται πλέον στη ραγδαία συσσώρευση ακριβού εγχώριου χρέους.



















