Ο Τραμπ ετοιμάζεται για νέα επίθεση στο Ιράν – Σε τι θα διαφέρει από τις προηγούμενες

Με ώρες μετριέται πλέον ο χρόνος για τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ και με 24ωρα για μια ακόμη στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν. Ο Ντόναλντ Τραμπ επιμένει να απειλεί με πλήγματα την Τεχεράνη, ενώ τα αμερικανικά ΜΜΕ αναφέρουν τις πολεμικές προετοιμασίες, δίνοντας ακόμη και ημερομηνία. Θα μπορούσε να είναι ακόμη και η 4^η Νοεμβρίου.

Τίποτα εύκολο σε αυτή την εκστρατεία

Όπως επισημαίνουν ωστόσο αναλυτές και πρώην αξιωματούχοι άμυνας των ΗΠΑ, που μίλησαν στους Financial Times, δεν θα υπήρχε τίποτα «εύκολο» σε μια τέτοια εκστρατεία. Και οι αμερικανικές απειλές έχουν πυροδοτήσει ξέφρενη περιφερειακή διπλωματία λόγω φόβων ότι το Ιράν θα προβεί σε αντίποινα στον Κόλπο. Ακόμη και πέρα ​​από αυτόν.

Ο πρώην υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, κατά την πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ, Μαρκ Έσπερ, επισήμανε ότι η κυβέρνηση «πρέπει να διατυπώσει ένα σαφές σύνολο στόχων που θέλει να επιτύχει σε αυτή την επόμενη φάση και μια αξιόπιστη στρατηγική για την επίτευξή τους». Οποιαδήποτε επίθεση στο Ιράν μπορεί να περιλαμβάνει διαφορετικούς στόχους, χρονοδιάγραμμα και εύρος.

Παράδειγμα, η δήλωση του Αμερικανού προέδρου ότι ζυγίζει «μια μικρή Επική Οργή» εναντίο του Ιράν. Ωστόσο υπάρχουν μεγάλοι περιορισμοί τώρα, σε σύγκριση με την έναρξη του πολέμου τον Φεβρουάριο. Κυρίως σε επίπεδο πόρων.

Ο Ντόναλντ Τραμπ επαναλαμβάνει τις απειλές για το Ιράν και στις προεκλογικές συγκεντρώσεις / REUTERS/Evan Vucci

Κατά τον πρώην διοικητή της CENTCOM (Αμερικανική Κεντρική Στρατιωτική Διοίκηση στη Μέση Ανατολή), Τζόζεφ Βότελ, η περιορισμένη επιλογή θα ήταν οι «επεκταμένες θαλάσσιες επιθέσεις». Σε παράκτια ραντάρ, εκτοξευτές πυραύλων κατά πλοίων, θέσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Δηλαδή μια άσκηση «κουρέματος του γκαζόν» για την αντιμετώπιση ιρανικών επιθέσεων σε εμπορικά πλοία μέσω του Στενού του Ορμούζ.

Ωστόσο, οι Τραμπ και Νετανιάχου έχουν καταστήσει σαφές ότι εξετάζουν πιο φιλόδοξες εναλλακτικές λύσεις. Όπως τα πλήγματα σε πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει υπονοήσει ότι ο πιο πιθανός στόχος θα ήταν το όρος Πίκαξ, η τοποθεσία μιας βαθιά θαμμένης εγκατάστασης που δεν έχει δεχθεί επίθεση στο παρελθόν.

Από τις bunker-buster στη «μητέρα όλων των βομβών»

Είναι σαφές ότι ΗΠΑ και Ισραήλ δεν έχουν πετύχει τους στόχους τους στο Ιράν. Ο Τραμπ απείλησε τον Οκτώβριο να αναπτύξει την πιο ισχυρή μη πυρηνική βόμβα στο οπλοστάσιο των ΗΠΑ, γνωστή και ως η «μητέρα όλων των βομβών» – εναντίον της υπόγειας εγκατάστασης.

Αλλά αυτό δεν είναι καθόλου εύκολο. Η βόμβα αυτή ζυγίζει 21.000 λίβρες και είναι πολύ μεγάλη για να χωρέσει σε παραδοσιακά βομβαρδιστικά. Θα πρέπει να φτάσει πάνω από τον στόχο μέσα σε ένα μεταγωγικό C-130, το οποίο θα ήταν επικίνδυνο να πετάξει βαθιά μέσα στο Ιράν. Στη Νατάνζ και το Φόρντοου, το καλοκαίρι του 2025, οι ΗΠΑ είχαν χρησιμοποιήσει ένα διαφορετικό όπλο, τις λεγόμενες βόμβες bunker-buster. Αυτές έχουν την ικανότητα να ανοίγουν σήραγγες μέσα από βράχους και τσιμεντένια καταφύγια.

Ιράν, Τεχεράνη / Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS

Σήμερα, όμως, ΗΠΑ και Ισραήλ γνωρίζουν πολύ λιγότερα για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν από ό,τι το 2025, σύμφωνα με τον Ντέιβιντ Όλμπραϊτ, ειδικό στα πυρηνικά όπλα, επικεφαλής του Ινστιτούτου Επιστήμης και Διεθνούς Ασφάλειας με έδρα την Ουάσιγκτον. Ο Όλμπραϊτ εξήγησε στους FT ότι υπάρχει πιθανότατα «μια ολόκληρη κατηγορία εγκαταστάσεων και ανθρώπων που το Ισραήλ και οι ΗΠΑ θα γνώριζαν, αλλά που δεν έχουν εμφανιστεί δημόσια». Αρκετές εγκαταστάσεις οπλισμού δεν ήταν γνωστές δημόσια μέχρι που τους επιτέθηκε το Ισραήλ, πρόσθεσε. Συνεπώς, «περιμένω μερικές ακόμη εκπλήξεις».

Επιλογή 3: Δολοφονίες ηγετών και πλήγματα σε υποδομές

Η τρίτη επιλογή είναι μια πολυήμερη εκστρατεία με στόχους που κυμαίνονται από το όρος Πίκαξ, δολοφονίες διοικητών των Φρουρών της Επανάστασης και πλήγματα σε στρατιωτικούς στόχους και πολιτικές υποδομές. Δηλαδή σε εργοστάσια, διυλιστήρια πετρελαίου και σταθμούς παραγωγής ενέργειας.

Αυτό φέρεται να επιθυμεί ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν ενημερώσει σχετικά τον υπουργό Άμυνας Χέγκσεθ. Αλλά δεν προχώρησε λόγω της αντίθεσης του Τραμπ. Σύμφωνα με τον Βότελ, στόχος των ευρύτερων αυτών πληγμάτων «θα ήταν να ασκηθεί μεγαλύτερη πίεση» στο ιρανικό καθεστώς για να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις του Τραμπ.

Για τον πρώην διοικητή της CENTCOM, αυτή η επιλογή είναι πιο πιθανή. Και ο Νετανιάχου έχει ζητήσει μια κοινή στρατιωτική επίθεση αρκετά καταστροφική ώστε να προκαλέσει κατάρρευση του ιρανικού καθεστώτος.

Αλλά οι στρατιωτικοί αναλυτές αμφιβάλλουν ότι μια ακόμη εκστρατεία με αεροπορικές επιδρομές θα μπορούσε να επιτύχει αυτόν τον στόχο. Επίσης, επισημαίνουν ότι μια πιο εκτεταμένη εκστρατεία ενέχει πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους. Η ανάγκη για επανδρωμένα αεροσκάφη για την επίτευξη ορισμένων στόχων θα αύξανε τους κινδύνους για τους Αμερικανούς πιλότους, λένε.

REUTERS/Evan Vucci

Μια «άνευ προηγουμένου απάντηση» από το Ιράν

Οι ιρανικές αρχές έχουν ήδη προειδοποιήσει ότι οποιαδήποτε ανανεωμένη εκστρατεία θα οδηγήσει σε μια άνευ προηγουμένου απάντηση. Αυτή θα μπορούσε να περιλαμβάνει τη στόχευση υποθαλάσσιων καλωδίων στο Ορμούζ και κέντρων δεδομένων. Επίσης έχει απειλήσει με πλήγματα ακόμη και σε αμερικανικές βάσεις στην Ευρώπη.

Ο Μοχσέν Ρεζαΐ, κορυφαίος αξιωματούχος ασφαλείας του Ιράν, έχει απειλήσει τις τελευταίες εβδομάδες να αναπτύξει «νέα επιχειρησιακά σχέδια», να ανοίξει «νέα μέτωπα» και να επιφέρει «μεγαλύτερες εκπλήξεις» που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν έχουν δει στη σύγκρουση. Το Ιράν ισχυρίστηκε τον Σεπτέμβριο ότι το καθεστώς δοκίμασε έναν νέο πύραυλο στη Θάλασσα του Ομάν. Επίσης, στην απειλή για τη «μητέρα όλων των βομβών» αντέτεινε ότι σύντομα θα δουν οι εχθροί του Ιράν τον «πατέρα».

Ο Ντάνι Σιτρινόβιτς, ειδικός σε θέματα Ιράν στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ, δήλωσε ότι η στόχευση κρίσιμων υποδομών της Ισλαμικής Δημοκρατίας από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, ειδικότερα, θα «άλλαζε ριζικά τη φύση του πολέμου». Με τρόπου που θα αύξανε δραματικά την πιθανότητα ιρανικών αντιποίνων εναντίον παρόμοιων υποδομών σε όλο τον Κόλπο και θα έκανε μια ήδη επικίνδυνη σύγκρουση πολύ πιο δύσκολο να περιοριστεί.

Επίσης, τα πλήγματα που στερούν τους πολίτες του Ιράν από βασικές υπηρεσίες, μπορεί να γυρίσουν μπούμερανγκ. Όπως ένα πλήγμα στα διυλιστήρια, που θα μειώσει τα αποθέματα καυσίμων. Μπορεί να αυξήσουν την πίεση στο καθεστώς, καθώς ο πληθυσμός του Ιράν ήδη ταλαιπωρείται από τις διεθνείς κυρώσεις και τον ναυτικό αποκλεισμό των ΗΠΑ.

Αλλά σχεδόν σίγουρα θα προκαλούσε μια «παρόμοια» επίθεση στις ενεργειακές υποδομές του Κόλπου. Και κατά συνέπεια θα επιδεινώσει την παγκόσμια ενεργειακή κρίση, οδηγώντας τις τιμές των καυσίμων υψηλότερα. Σύμφωνα με τη Λινέτ Νουσμπάχερ, πρώην ανώτερη σύμβουλο ασφαλείας της βρετανικής κυβέρνησης, οι ΗΠΑ «δεν έχουν ρεαλιστικές επιλογές που θα στερούσαν από το Ιράν την ικανότητα να εκτοξεύει βαλλιστικούς πυραύλους και drones».

Επίσης, ο Βότελ τόνισε ότι θα μπορούσε επίσης να προκαλέσει νέες επιθέσεις σε αμερικανικούς στόχους από ιρακινές πολιτοφυλακές που υποστηρίζονται από το Ιράν. Να κλιμακώσει τις επιθέσεις των μαχητών Χούθι της Υεμένης στη Σαουδική Αραβία και τη ναυτιλία μέσω της Ερυθράς Θάλασσας. Επίσης, Αμερικανοί αξιωματούχοι, αναλυτές και επαγγελματίες της αμυντικής βιομηχανίας προσθέτουν ότι οι ΗΠΑ έχουν εξαντλήσει δραματικά τα αποθέματά τους σε ορισμένα κρίσιμα πυρομαχικά. Και πως αυτά είναι δύσκολο να αναπληρωθούν.

Κίνδυνος ασύμμετρων απαντήσεων από το Ιράν

Αυτό που τονίζουν οι περισσότεροι αναλυτές είναι ο κίνδυνος η απάντηση του Ιράν στις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις να είναι ασύμμετρες. Κατά τον Μαρκ Έσπερ, αν ξεκινήσει μια νέα εκστρατεία, «θα πρέπει να περιμένουμε ασύμμετρες απαντήσεις από το Ιράν, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων με drones και πυραύλους κατά στρατιωτικών και πολιτικών υποδομών στην περιοχή». «Ένα σημαντικό ερώτημα είναι εάν οι εταίροι μας διαθέτουν τα αποθέματα αναχαιτιστικών που χρειάζονται για να αμυνθούν έναντι αυτών των επιθέσεων για μεγάλο χρονικό διάστημα», πρόσθεσε.

Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS

Έκθεση του Κέντρου Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών με έδρα την Ουάσιγκτον, τον Ιούλιο, εκτιμούσε ότι τα αποθέματα των αμερικανικών πυραύλων Patriot είχαν μειωθεί κάτω από 1.000 από ένα προπολεμικό απόθεμα 2.330. Επίσης, τα αποθέματα των πιο εξελιγμένων πυραύλων Thaad ήταν λιγότερα από 280, από 452 πριν από τον πόλεμο.

Ο Μαρκ Κανσιάν, συν-συγγραφέας της μελέτης, δήλωσε ότι τα σύνολα δεν έχουν αλλάξει αισθητά από τότε. Πρόσθεσε ότι οι πύραυλοι μεγάλης εμβέλειας, επίγειας επίθεσης, όπως οι Tomahawk και ο νέος πύραυλος Precision Strike Missile, χρησιμοποιήθηκαν εκτενώς στη σύγκρουση και η αναπλήρωσή τους θα απαιτούσε από ένα έως πέντε έτη.

Και πρόσθεσε ότι η αντικατάσταση των όπλων μεγάλου βεληνεκούς με πυραύλους και βόμβες μικρού ή μέσου βεληνεκούς θα συνεπαγόταν μεγαλύτερο κίνδυνο. Διότι θα απαιτούσε την προσέγγιση των στόχων από πολύ κοντινή απόσταση.

Κατά τον βουλευτή των Δημοκρατικών, Τζέισον Κρόου, βετεράνο του Στρατού και μέλος της Επιτροπής Πληροφοριών της Βουλής των Αντιπροσώπων, ο Τραμπ υιοθέτησε την παλιά στρατιωτική αντίληψη πως «το μόνο που χρειάζεται είναι να επιλύσουμε το ζήτημα μέσω κλιμάκωσης».

MUST READ

Έπαιξε μόνος του και κέρδισε ο Παναθηναϊκός (2-0, vid)

Ωστόσο, είπε στους FT, η λογική ότι «ακόμη ένας γύρος αεροπορικών πληγμάτων και θα έχουμε τελειώσει» είναι βαθύτατα εσφαλμένη. «Αυτή ακριβώς η νοοτροπία μάς οδήγησε σε μια εμπλοκή 25 ετών και σε δαπάνες άνω των 3 τρισεκατομμυρίων δολαρίων στο Ιράκ και το Αφγανιστάν», πρόσθεσε.