
Η Ποντγκόριτσα επιχειρεί να κλείσει δύο εκκρεμότητες με το Ζάγκρεμπ, προκειμένου να διευκολύνει την ευρωπαϊκή της πορεία.
Σε δύο κινήσεις με ιδιαίτερο πολιτικό και ιστορικό συμβολισμό προχώρησε η κυβέρνηση του Μαυροβουνίου, επιδιώκοντας να βελτιώσει τις σχέσεις της με την Κροατία και να περιορίσει τα εμπόδια στην πορεία ένταξης της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ποντγκόριτσα αποφάσισε να αλλάξει την ονομασία του δημοτικού κολυμβητηρίου στο Κότορ και να νομιμοποιήσει αναδρομικά την τοποθέτηση αναμνηστικής πλάκας στο πρώην στρατόπεδο κράτησης του Μόρινι, δύο ζητήματα που αποτελούσαν επί χρόνια πηγές διπλωματικής έντασης με το Ζάγκρεμπ.
Το δημοτικό κολυμβητήριο του Κότορ, το οποίο από το 2021 έφερε το όνομα του παλαίμαχου πολίστα Ζόραν «Τζίμι» Γκόπτσεβιτς, θα μετονομαστεί σε κολυμβητήριο «Πέταρ Β΄ Πέτροβιτς Νιέγκος», προς τιμήν της ιστορικής προσωπικότητας του Μαυροβουνίου, που υπήρξε ηγεμόνας, επίσκοπος και ποιητής τον 19ο αιώνα. Η προηγούμενη ονομασία είχε προκαλέσει την έντονη αντίδραση της Κροατίας, καθώς το Ζάγκρεμπ υποστήριζε ότι ο Γκόπτσεβιτς είχε υπηρετήσει ως φρουρός στο στρατόπεδο Μόρινι, όπου κρατούνταν Κροάτες πολίτες και αιχμάλωτοι πολέμου κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων της δεκαετίας του 1990. Για την κροατική πλευρά, η απόδοση τιμής στο συγκεκριμένο πρόσωπο αποτελούσε προσβολή στη μνήμη των θυμάτων.
Διαβάστε επίσης: Ολυμπιακός: Τι παραπάνω να θέλει ο Ιμανόλ;
Μάλιστα οι κροατικές ομάδες πόλο και κολύμβησης δεν συμμετείχαν από τότε σε αγώνες και διοργανώσεις που λάμβαναν χώρα στο συγκεκριμένο κολυμβητήριο σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Παράλληλα, η κυβέρνηση του Μαυροβουνίου ενέκρινε αναδρομικά την τοποθέτηση της αναμνηστικής πλάκας που είχε εγκατασταθεί στις 10 Οκτωβρίου 2022 στην είσοδο της πρώην στρατιωτικής εγκατάστασης του Μόρινι. Στον συγκεκριμένο χώρο λειτουργούσε κέντρο κράτησης του Γιουγκοσλαβικού Λαϊκού Στρατού. Η πλάκα θα παραμείνει στην αρχική της θέση, χωρίς καμία αλλαγή στο σχήμα, στις διαστάσεις ή στο περιεχόμενό της.
Οι αποφάσεις έγιναν θετικά δεκτές στο Ζάγκρεμπ. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές της Κροατίας, τις οποίες επικαλείται το πρακτορείο Hina, πρόκειται για βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση, τα οποία συνδέονται και με τις πρόσφατες παρεμβάσεις του πρωθυπουργού Αντρέι Πλένκοβιτς στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σχετικά με την ενταξιακή πορεία του Μαυροβουνίου.
Η Κροατία διαμηνύει ότι διατηρεί εποικοδομητική στάση απέναντι στην ευρωπαϊκή προοπτική της γειτονικής χώρας, επιμένοντας ωστόσο ότι η επίλυση των διμερών διαφορών αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση για την ενίσχυση των σχέσεων καλής γειτονίας και τον σεβασμό των ευρωπαϊκών αξιών.
Παρά την πρόοδο, έξι σημαντικές εκκρεμότητες εξακολουθούν να χωρίζουν τις δύο χώρες. Πρόκειται για την τύχη των αγνοουμένων του πολέμου, την αποζημίωση των πρώην κρατουμένων στο Μόρινι, τη δίωξη όσων ευθύνονται για εγκλήματα πολέμου, τις περιουσιακές διαφορές που αφορούν κροατικές οικογένειες, την οριοθέτηση των συνόρων και την επιστροφή του εκπαιδευτικού ιστιοφόρου «Jadran», το οποίο διεκδικεί η Κροατία.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Μαυροβουνίου, Έρβιν Ιμπραχίμοβιτς, δήλωσε ότι η χώρα του βρίσκεται κοντά στην επίλυση τριών από τα εκκρεμή ζητήματα, μεταξύ των οποίων και η καταβολή αποζημιώσεων στους πρώην κρατουμένους του Μόρινι.
Πρόκειται για μια υπόθεση που αναδεικνύει πόσο βαθιά εξακολουθούν να επηρεάζουν τις σχέσεις των χωρών των δυτικών Βαλκανίων οι ιστορικές πληγές από τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας. Για το Μαυροβούνιο, που επιδιώκει να προχωρήσει στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση, η εξομάλυνση των σχέσεων με την Κροατία αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το Ζάγκρεμπ, ως κράτος-μέλος, διαθέτει τη δυνατότητα να επηρεάσει την εξέλιξη της διαδικασίας.



















